Servië en Brazilë laten zien: protesteren, organiseren en stemmen zijn zinvolle bezigheden

In dit artikel:

De verkiezingsuitslagen in Brazilië en Servië laten volgens Casper Thomas zien dat democratische tegenmacht nog steeds effect kan hebben. In Brazilië bleef Flávio Bolsonaro, zoon van oud-president Jair Bolsonaro, buiten de macht. In Servië verdreef een door studenten aangevoerde oppositie Aleksandar Vučić, na protesten en een hoge, recordbrekende opkomst. De auteur ziet daarin een eenvoudige les: organiseren, protesteren en stemmen doen ertoe. Mogelijk gedijt autoritair rechts juist bij politieke apathie.

De reacties van de verliezers illustreren volgens Thomas de internationale verwevenheid van nationaal-autocratische politici. Bolsonaro betwistte de uitslag en beschuldigde een opperrechter van manipulatie. Vučić erkende zijn nederlaag wel, maar wijtte die aan Europese landen en de Amerikaanse ‘deep state’. Tegelijk wijst de auteur op zakelijke en politieke banden tussen de Bolsonaro’s, Trump en Vučić; diens betrokkenheid bij plannen voor een Trump Tower in Belgrado voedde juist de Servische protesten.

De Amerikaanse midterms van 3 november vormen volgens het artikel een referendum over Donald Trump en moeten duidelijk maken hoeveel tegenmacht de Democraten in het Congres kunnen opbouwen. Trumps regering heeft het Congres onder meer bij de Iran-politiek grotendeels buitenspel gezet, waardoor een Democratische meerderheid zijn handelingsruimte slechts beperkt zou kunnen inperken. Zijn poging om stemmen per post te beperken werd door het Supreme Court tegengehouden.

De auteur ziet Trumps geringe belangstelling voor de precieze machtsverhoudingen in het Congres als een onverwachte bescherming tegen een nieuwe machtsgreep na de verkiezingen. Dat is echter geen geruststellend democratisch vooruitzicht: Amerika blijft volgens Thomas nog twee jaar kwetsbaar voordat een echte politieke omslag mogelijk wordt.