SER draait stikstofdebat om: groen boeren moet een eerlijke boterham opleveren

In dit artikel:

Boeren zijn best bereid groener te werken, maar alleen als verduurzaming voor hen ook economisch haalbaar is, stelt de SER. De raad waarschuwt dat landbouwvernieuwing nu vaak vastloopt op een stapel regels, wisselend beleid en onduidelijke vergunningen, waardoor veel boeren niet durven te investeren in bijvoorbeeld schonere stallen, andere gewassen of meer natuur op hun grond.

De SER pleit daarom voor doelsturing: niet eerst voorschrijven welke maatregel een boer moet nemen, maar per gebied en per bedrijf duidelijk maken welke resultaten nodig zijn, zoals minder stikstof, schoner water en meer biodiversiteit. Vervolgens krijgen boeren meer ruimte om zelf te bepalen hoe ze die doelen bereiken, binnen heldere ecologische grenzen. Volgens de raad past dat beter bij de praktijk op het erf en vermindert het de bureaucratische druk.

Minstens zo belangrijk is het verdienmodel. Als de samenleving hogere eisen stelt, moeten overheid, supermarkten, banken, zuivelbedrijven, slachterijen en natuurorganisaties ook meebetalen aan de omslag. De SER wil daarom langjarige afspraken over duurzame producten, gezamenlijke normen voor wat echt “duurzaam” is en prijzen die boeren een eerlijke vergoeding geven voor extra inspanningen.

Daarnaast vindt de raad dat losse pilots en overlegtafels niet genoeg zijn. Er moet één stevige gezamenlijke organisatie komen waarin boeren, overheid, ketenpartijen en milieuorganisaties samenwerken aan kennis, metingen en opschaling. De kern van het advies: duurzame landbouw lukt alleen als boeren duidelijke doelen krijgen, minder worden overvraagd en er eindelijk een rendabel businessmodel onder ligt.