Sekswerkers worden beschermd door regeling die niemand handhaaft: 'Een boete van 10.000 euro opleggen mag écht niet'
In dit artikel:
Soa Aids Nederland waarschuwt dat de arbeidsvoorwaarden van sekswerkers in Nederland niet worden gehandhaafd: het Sekswerk Meld- en Adviespunt (SMAP) ontving in vier jaar tijd ruim 400 klachten, vooral tegen exploitanten van clubs en escortbureaus. Volgens het rapport hebben deze exploitanten te veel macht omdat toezicht op de zogenoemde opting-inregeling praktisch afwezig is.
De opting-inregeling (ingesteld in 2008) is een fiscale constructie waarbij sekswerkers formeel niet als werknemer maar ook niet als zelfstandige staan ingeschreven; de exploitant draagt belasting af en zou zich aan specifieke arbeidsvoorwaarden moeten houden. In de praktijk blijken die voorwaarden zelden van kracht: werktijden worden voorgeschreven, salarissen worden soms ingehouden, exclusiviteit wordt geëist en er zijn meldingen van boetes, druk om zonder condoom orale seks te verrichten en zelfs dwang tot risicovolle cosmetische ingrepen.
SMAP-projectleider Iris de Munnik stelt dat er geen instantie is die het machtsmisbruik van exploitanten effectief tegenhoudt. Verantwoordelijkheid ontbreekt omdat verschillende instanties ieder een beperkt mandaat hebben: de Belastingdienst controleert alleen fiscale aspecten, de Arbeidsinspectie zegt zich er niet mee te bemoeien zolang er geen loondienst is, en gemeenten toetsen vooral vergunningvoorschriften, niet het arbeidsvoorwaardenpakket.
Het rapport roept de politiek op in te grijpen: er moet een duidelijke eigenaar van de regeling komen, betere samenwerking tussen Belastingdienst, Arbeidsinspectie, politie en gemeenten, of de instelling van een handhavende instantie. Daarnaast pleit Soa Aids Nederland voor gerichte voorlichting en ondersteuning, zodat sekswerkers hun rechten onder de opting-inregeling kennen en op kunnen eisen. Op papier biedt de regeling bescherming en autonomie, maar die werking ontbreekt zolang de overheid geen verantwoordelijkheid neemt.