Seksueel wangedrag op school: 'Ik denk dat we niet half weten hoeveel het voorkomt'
In dit artikel:
Veel middelbare scholieren en mbo-studenten ervaren seksueel grensoverschrijdend gedrag op school, zo blijkt uit onderzoek van NOS Stories en een rondgang langs vertrouwenspersonen. Via Instagram en TikTok stuurden jongeren meer dan 2000 getuigenissen op, variërend van seksueel getinte opmerkingen en online misbruik tot aanranding en verkrachting. Daders zijn meestal medeleerlingen, maar ook leraren en andere medewerkers (zoals conciërges) komen regelmatig voor in de meldingen.
Officiële cijfers blijven echter veel lager: in het afgelopen schooljaar ontving de Onderwijsinspectie 212 meldingen van grensoverschrijdend gedrag op middelbare scholen en 22 op het mbo. De VO-raad en vertrouwenspersonen denken dat er sprake is van sterke onderrapportage. Voorzitter Henk Hagoort zegt hierover: "Ik denk dat we half niet weten hoeveel het voorkomt." Uit een peiling onder bijna 60 vertrouwenspersonen blijkt dat ruim de helft jaarlijks één tot tien meldingen krijgt; bijna de helft meldt geen gevallen — wat volgens hen niet betekent dat er niets gebeurt.
Veel jongeren durven niet te melden uit schaamte of omdat ze het 'niet serieus genoeg' vinden. Wie wél meldt, is vaak ontevreden over de afhandeling door school: er zijn meldingen van leerlingen die werden ontmoedigd om aangifte te doen of van teamleiders die zeiden dat ze het zelf moesten oplossen. Een concreet voorbeeld: een leerling (Sanne) beschrijft hoe een docent haar onbehoorlijk benaderde via appjes, ongepaste opmerkingen maakte en haar fysiek betastte; de docent kon zelf ontslag nemen en ging vervolgens op een andere school werken.
Als reactie werkt het kabinet aan de Wet Vrij en Veilig Onderwijs. Die verplicht scholen een vertrouwenspersoon te hebben en stelt dat álle incidenten van seksueel grensoverschrijdend gedrag gemeld moeten worden bij de Onderwijsinspectie, niet alleen de ergste gevallen. Demissionair staatssecretaris Koen Becking stelt dat de wet scholen meer verantwoordelijkheid en ondersteuning zal geven om veiligheid te verbeteren.
Kort gezegd: het probleem bestaat al jaren, veel meldingen blijven uit, scholen variëren in hun aanpak, en er komt wetgeving om meldingsplicht en verplichte vertrouwenspersonen te regelen in een poging de cultuur op scholen veiliger te maken.