Sebastião Salgado: de geniale fotograaf die de wereld een woud naliet

In dit artikel:

De Braziliaans-Franse fotograaf Sebastião Ribeiro Salgado (1944-2024) is op 81-jarige leeftijd overleden. Hij verwierf wereldfaam met zijn indringende portretten van arbeidsomstandigheden in het industriële tijdperk, waarbij zijn foto’s van duizenden goudzoekers in de Braziliaanse Serra Pelada de bekendste zijn. Deze mensen werkten onder zware en gevaarlijke omstandigheden, wat Salgado vergeleek met monumentale bouwwerken uit de oudheid. Oorspronkelijk econoom, ruilde hij in 1973 zijn carrière in voor fotografie, waarna hij grote projecten uitvoerde in Latijns-Amerika, Afrika en elders. Zijn werk werd wereldwijd tentoongesteld en bekroond, onder meer bij het gerenommeerde agentschap Magnum. Naast zijn fotojournalistiek werd Salgado ook bekend als natuurbeschermer en richtte hij samen met zijn vrouw Lélia de organisatie Instituto Terra op om het milieu rond het familielandgoed in Brazilië te herstellen. Dit resulteerde in heropleving van bossen en fauna, waaronder jaguars, en het gebied kreeg nationale parkstatus. Zijn latere project Genesis legde de focus op ongerepte natuur en inheemse culturen, wat hem een nieuw, optimistischer wereldbeeld gaf na jaren geconfronteerd te zijn met menselijk lijden, zoals vastgelegd in de documentaire The Salt of the Earth. Hoewel zijn werk lof oogstte, kreeg hij ook kritiek op de esthetisering van leed en een vermeende exotiserende blik op inheemse volkeren. Tot het eind bleef Salgado betrokken bij het behoud van het Braziliaanse ecosysteem, waarmee hij volgens eigen zeggen de cyclus van leven en natuur wilde voltooien.