Sculptuur oud-premier Piet de Jong weggestopt

In dit artikel:

Het bronzen beeld van oud-premier en onderzeebootcommandant Piet de Jong is woensdag onthuld op een klein grasveldje bij de Koninklijke Scholen Gemeenschap (KSG) in Apeldoorn. De figuur staat in de kenmerkende houding „op de plaats rust” en is voorzien van een spierwitte coating. De keuze voor deze locatie leidde vrijwel direct tot kritiek van omwonenden, lokale politici en de maker van het beeld.

Piet de Jong (1915–2016), geboren Apeldoorner, diende als marineofficier — waarbij hij twee bronzen kruizen verdiende — en was minister-president voor de KVP (1967–1971). Het oorspronkelijke plan van de gemeente was vijf jaar geleden een eerbetoon in de vorm van een bankje op de kop van het Prins Hendrikplein, maar dat idee sneuvelde nadat buurtbewoners vreesden voor overlast door hangjongeren. Het beeld is nu geplaatst tussen de monumentale oudbouw en de nieuwe vleugel van de KSG, op ongeveer 13 meter van de weg, een plek die door critici als „weggemoffeld” wordt bestempeld en waar men het kunstwerk gemakkelijk kan mislopen.

Kunstenaar Jukka Mathijssen, die dit zijn eerste beeld in de openbare ruimte noemt, had liever een prominente plek gezien — bijvoorbeeld midden op een rotonde — omdat hij vindt dat het werk een blikvanger moet zijn die mensen aantrekt. Hij zegt dat verplaatsing technisch eenvoudig te realiseren is. Ook lokale CDA-fractievoorzitter Alinda Fredriks en initiatiefnemer Hans Wegman vinden de gekozen plek geen recht doen aan De Jongs statuur; het CDA overweegt schriftelijke vragen aan het college.

De gemeente verdedigt de locatiekeuze: er is volgens haar overleg geweest met initiatiefnemers, kunstenaar, buurt en school, en de plaats sluit aan bij de overgang tussen oud en nieuwbouw. Over een eventuele verplaatsing wil de gemeente vooralsnog niet speculeren. De discussie draait uiteindelijk om de zichtbaarheid en waardigheid van een staatsman binnen de publieke ruimte versus lokale belangen en zorgen over overlast.