Schrijfster Roxane van Iperen: 'Er zijn mensen die zeggen: laat het maar oorlog worden'

In dit artikel:

Schrijfster Roxane van Iperen maakt zich zorgen over de actuele staat van de Nederlandse democratie, die volgens haar steeds meer lijkt op een façade zonder de kern van echte democratische praktijk. In haar recent verschenen essay "Eigen planeet eerst" onderzoekt ze hoe nationalisme en het afsluiten van grenzen parallel lopen aan een wereldwijde globalisering die vooral multinationals en financiële netwerken bevoordeelt. Ze stelt dat er twee ‘bakken’ bestaan: een globale waarin economische belangen domineren met deregulering en normloosheid, en een lokale waarin juist muren en exclusiviteit worden opgetrokken en waarin de democratische rechtsstaat bedoeld is te functioneren.

Van Iperen wijst op de groeiende kloof tussen deze realiteiten en benadrukt dat zijneerkomstige populistische en extreemrechtse stromingen strategisch inspelen op deze tegenstelling. Mensen die dagelijks worstelen, zonder tijd voor politieke diepgang, stemmen steeds vaker bewust op partijen die democratische instituties ondermijnen, omdat zij houvast zoeken in simplistische oplossingen en rust in een onzekere wereld. Deze ontwikkeling leidt volgens haar tot een democratie die meer op een filmset lijkt, waarin uiterlijkheden worden nagebootst maar de inhoud en rechtsstatelijkheid verzwakken.

Ze waarschuwt dat het denken in termen van ‘een tijdelijke dictatuur’ of zelfs het verlangen naar een nieuwe oorlog als een ‘realitycheck’ een angstaanjagend gegeven is en getuigt van een cynisme over democratische waarden. Van Iperen gelooft wel in de vrije wil en het potentieel voor verandering, maar benadrukt dat dit vereist dat burgers en de overheid opnieuw inzetten op gemeenschapszin, solidariteit en het aanspreken van politieke macht, in plaats van te volstaan met individuele consumptiegerichte acties zoals minder vliegen of minder vlees eten. Uiteindelijk is het volgens haar cruciaal dat de democratie weer gevuld wordt met inhoudelijke waarde en vertrouwen om zodoende de huidige erosie tegen te gaan.