Schoof verhoord als oud-topambtenaar: 'Het accent lag wel heel erg op zorg'

In dit artikel:

Vrijdagochtend wordt voormalig secretaris‑generaal van Justitie en Veiligheid Dick Schoof door de parlementaire coronacommissie verhoord; in de middag volgt voormalig premier Mark Rutte. Schoof verschijnt niet vanwege zijn latere premierschap (2024–2026), maar vanwege zijn sleutelrol als hoogste ambtenaar tijdens de pandemie, toen hij nauw betrokken was bij de besluitvorming rond de coronacrisis.

Schoof schetst een bestuursomgeving onder “extreme druk”: kabinetters en ambtenaren werkten in crisismodus, waardoor hij probeerde werkdruk te verminderen — iets dat lastiger bleek bij zichtbare politieke kopstukken zoals Hugo de Jonge en Mark Rutte. Die prominente positie maakte volgens hem het risico op tunnelvisie en ‘crisisverslaving’ reëel; beslissingen dreigen dan eenzijdig te worden genomen omdat reflectie en tegenkrachten wegvallen. Daarom benadrukt hij het belang van het tijdig afbouwen van crisisstructuren en het inbouwen van checks binnen crisisteams.

Hij erkent dat de gezondheidsdienst en het ministerie van Volksgezondheid veel goed werk hebben verricht, maar bevestigt ook klachten dat de aanpak te veel door een ‘zorgbril’ is bekeken, waardoor sociale en economische effecten — zoals sluiting van scholen en sportverenigingen — moeilijker werden meegewogen. Schoof zegt dat sommige alternatieven, zoals het bewust laten circuleren van het virus (zoals in het VK), in theorie mogelijk waren maar politiek onhaalbaar waren tijdens de derde golf.

Daarnaast wijst hij op onrust rond de informele overleggen op het ministerie van Rutte (het zogenaamde Torentjesoverleg): een klein comité van ministers en topambtenaren creëerde volgens hem een eigen dynamiek en riep vragen op binnen ambtelijke kringen over wat daar precies werd besloten.

Later op de dag staat Rutte terecht als hoofdregisseur van de crisisaanpak; hij riep onder meer de informele Catshuissessies bijeen, terwijl critici — waaronder voormalig RIVM‑chef Jaap van Dissel — stellen dat Rutte zich soms verschool achter het OMT‑advies.