Schokkend privacy-issue: Demissionair kabinet wijzigt Wams na 200+ vragen - Meer bemoeienis overheid geschrapt?
In dit artikel:
Het kabinet heeft het omstreden wetsvoorstel Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) in februari 2026 aangepast na brede kritiek uit de Kamer en van privacy‑ en beroepsorganisaties. De wet, ingediend begin 2023 en later controversieel verklaard na de val van Rutte IV, moest gemeenten helpen sneller te handelen bij complexe casuïstiek (combinaties van schulden, verslaving, psychiatrie, huiselijk geweld) door beter gegevens te kunnen uitwisselen. VNG en voorstanders willen zo escalatie voorkomen en handelingsverlegenheid bij professionals wegnemen, een probleem dat is ontstaan sinds de decentralisaties en de invoering van de AVG in 2018.
Kernbezwaar was dat het oorspronkelijke voorstel het wettelijk beroepsgeheim zou kunnen doorbreken: zorgverleners (artsen, therapeuten) zouden zonder toestemming gegevens naar gemeenten moeten kunnen doorspelen. Dat riep felle bezwaren op van vrijwel alle fracties (ruim 200 schriftelijke vragen), privacy‑experts en beroepsorganisaties die waarschuwden voor vertrouwenverlies, misbruik en meer overheidsbemoeienis.
Staatssecretaris Nicki Pouw‑Verweij (Langdurige en Maatschappelijke Zorg, BBB) heeft in de nota van wijziging teruggeschakeld: nieuwe bevoegdheden om het beroepsgeheim te doorbreken komen er niet. Gegevensuitwisseling mag alleen met uitdrukkelijke toestemming van de betrokkene of op grond van bestaande uitzonderingen; professionals met beroepsgeheim mogen niet zomaar een verzoek tot onderzoek indienen bij het college. Het demissionaire kabinet probeert zo de felste kritiek weg te nemen, terwijl de wet wel blijft inzetten op meer geïntegreerde informatieuitwisseling in het sociaal domein.
Tegelijkertijd blijft er scherpe verdeeldheid: critici vrezen meer staatscontrole en schending van privacy, voorstanders wijzen op de praktische noodzaak om kwetsbaren niet tussen wal en schip te laten vallen. Sommige stemmen vinden dat structurele problemen — onderfinanciering, bureaucratie en uitvoeringstekorten — eerst opgelost moeten worden, in plaats van grotere datadeling. De krant besluit met een geëscaleerde oproep tot verzet en een petitie, die in toon en onderwerp deels losstaat van de juridische discussie rond Wams.