Schipholbeveiligers over de omvangrijkste schuifoperatie ooit: 'Ze maken het nu wel heel moeilijk om het nog leuk te vinden'
In dit artikel:
Maandag 18 mei vindt op Schiphol de grootste herverdeling van beveiligingspersoneel ooit plaats: ongeveer vijfduizend medewerkers van de passagiers- en handbagagecontroles wisselen van werkgever. In plaats van vijf beveiligingsbedrijven blijven er de komende tien jaar drie over — I-Sec, Securitas en Trigion — waarbij Schiphol zelf voor 25 procent mede-eigenaar wordt. De wijziging is een direct gevolg van de wachtrijchaos in 2022 en een daarop volgend convenant tussen luchthaven, bedrijven en vakbonden om herhaling te voorkomen en de aanbestedingspraktijk te veranderen.
Officieel moet de operatie voor reizigers onzichtbaar blijven en meer rust brengen doordat minder bedrijven langer vastzitten aan contracten. Vakbonden en veel beveiligers ervaren het anders: zij verwachten juist langere wachtrijen, hogere werkdruk en verslechtering van arbeidsvoorwaarden. Uit een FNV-enquête onder ruim tweehonderd Schiphol-beveiligers geeft driekwart aan dat er onvoldoende collega’s beschikbaar zijn en drie op de vijf zegt niet genoeg tijd te hebben om veiligheidsprocedures goed uit te voeren.
Belangrijke knelpunten zijn de manier waarop personeelswisselingen plaatsvinden en de juridische beperkingen rond overgang van arbeidsvoorwaarden. Hoewel vakbonden wilden dat medewerkers hun oude voorwaarden en vaste roosters zouden behouden, besliste de rechter dat werktijden en roosters mogen wijzigen. Beveiligers melden wisselende en onregelmatige diensten, verlies van nachttoeslag en financiële consequenties zonder overgangsregeling. Een deel van de transitie vond al plaats toen CTSN in maart vertrok en zijn personeel ad hoc door I-Sec werd overgenomen; betrokkenen spreken van gebrekkige inwerkperiodes en gebrek aan instructie.
Operationele problemen stapelen zich daardoor op: ervaringsdeskundigen melden dat er onvoldoende opgeleide collega’s zijn om nieuwkomers te begeleiden, taken niet door iedereen mogen worden uitgevoerd en dat voortdurende personeelswisselingen leiden tot overbelasting en hoger ziekteverzuim. Ook praktische zaken verslechteren — beveiligers moeten de passagierstoiletten gebruiken tijdens pauzes, met lange wachttijden en verlies van rusttijd als gevolg. De man-vrouwverhouding bij teams raakt uit balans, wat extra vertraging geeft omdat screeningsregels vereisen dat vrouwelijke passagiers bij voorkeur door vrouwelijke medewerkers worden gecontroleerd.
Schiphol als kwart-eigenaar van de beveiliging wordt door medewerkers als afwezig ervaren; betrokkenen zeggen weinig concrete ondersteuning te zien en verwijzen naar foldermateriaal en enkele vragen over de overgang. Vakbondsvertegenwoordigers vinden dat Schiphol te weinig scherpe eisen in de aanbesteding heeft gezet om problemen te voorkomen en dat verantwoordelijkheid voor roosters simpelweg bij de private partijen wordt gelegd.
Voor veel beveiligers is de situatie reden tot onvrede en vertrek uit het vak. Zij ervaren gedwongen overstap naar werkgevers die zij niet kozen, verminderde verdiensten en toenemende onregelmatigheid, waardoor het personeelsbestand naar verwachting verder onder druk komt te staan — met mogelijke gevolgen voor wachttijden en veiligheidscontrole op de luchthaven.