Schiphol opnieuw voor rechter gesleept: MOB en Greenpeace eisen verdere krimp vliegverkeer

In dit artikel:

Schiphol dreigt opnieuw in een juridische strijd over vliegaantallen en geluidsoverlast te belanden. Greenpeace en de organisatie van milieuactivist Johan Vollenbroek stappen naar de Raad van State, omdat zij het nieuwe Luchthavenverkeerbesluit (LVB) onvoldoende vinden. Zij willen strengere regels voor geluidsoverlast en aanvullende eisen aan de uitstoot van broeikasgassen, waaronder een apart CO2-plafond voor Schiphol.

Het kabinet wil met het nieuwe besluit een einde maken aan de jarenlange juridische onzekerheid rond de luchthaven. Het plan beperkt het aantal vliegtuigbewegingen voorlopig tot 478.000 per jaar, met maximaal 27.000 nachtvluchten. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wil het LVB op 1 november 2026 laten ingaan, bij de start van het nieuwe gebruiksjaar.

Schiphol houdt vast aan die planning. Volgens de luchthaven biedt het besluit na jaren van onzekerheid een noodzakelijke wettelijke basis voor omwonenden, luchtvaartmaatschappijen en de eigen bedrijfsvoering. Luchtvaartkoepel BARIN heeft eveneens vertrouwen in de juridische houdbaarheid van de plannen en verwijst naar eerder advies van de Raad van State en steun in de Tweede Kamer.

De kwestie sleept al ruim tien jaar. Sinds 2015 gebruikt Schiphol het Nieuwe Normen- en Handhavingstelsel, waarbij banen zoveel mogelijk worden ingezet om hinder te beperken. Dit systeem werd echter nooit volledig in de wet vastgelegd, waardoor de luchthaven deels opereerde volgens gedoogafspraken die niet aansloten op de bestaande geluidsregels. De Raad van State vernietigde in maart een eerdere wijziging van het luchthavenbesluit, omdat onvoldoende was gemotiveerd waarom 478.000 vluchten juridisch gerechtvaardigd waren. De tijdelijke grens van 27.000 nachtvluchten bleef wel van kracht.

Het nieuwe LVB moet de situatie herstellen en bevat meer meet- en handhavingspunten rond Schiphol. Daardoor zou de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) eerder kunnen ingrijpen als geluidsgrenzen dreigen te worden overschreden. De Raad van State heeft echter twijfels over de effectiviteit van de handhaving. Voor bepaalde overtredingen zou een directe bestuurlijke boete beter werken dan een langdurig traject met een beheersplan en een mogelijke dwangsom, maar daarvoor moet eerst de Wet luchtvaart worden aangepast.

Handhaving is bovendien ingewikkeld doordat wind, zicht en veiligheid bepalen welke banen worden gebruikt. Luchtvaartmaatschappijen moeten de instructies van de luchtverkeersleiding opvolgen, waardoor niet altijd eenvoudig vast te stellen is wie verantwoordelijk is voor een overschrijding. Het kabinet wil daarom het baan- en routegebruik duidelijker wettelijk vastleggen. Voor de langere termijn werkt het aan een nieuw stelsel voor vliegtuiggeluid, dat rond 2030 moet ingaan.

De milieuorganisaties vinden daarnaast dat Europese emissieregels niet volstaan. Het bestaande emissiehandelssysteem dekt niet alle internationale vluchten op dezelfde manier en is geen specifiek uitstootplafond voor Schiphol. De Raad van State moet nog bepalen of het nieuwe besluit standhoudt; tot die tijd blijft Schiphol inzetten op invoering op 1 november 2026.