Schimmel, ratten en grondslapers: overbezetting teistert Franse gevangenis

In dit artikel:

Een onaangekondigde inspectie van de Franse gevangenisinspectiedienst CGLPL in maart 2024 bracht in de gevangenis van Tarbes ernstige misstanden aan het licht. In cellen die voor één persoon bedoeld waren, verbleven vaak drie of vier gedetineerden. Sommigen sliepen op vuile matrassen naast het toilet. Schimmel, tocht, lekkages, een tekort aan voedsel en ratten en kakkerlakken maakten de omstandigheden nog slechter. De inspectie stuurde daarom met spoed aanbevelingen naar het ministerie van Justitie en eiste maatregelen tegen de overbevolking.

De situatie is sindsdien niet verbeterd. Volgens cijfers van het Franse ministerie van Justitie zaten begin vorige maand bijna 90.000 mensen vast, terwijl de gevangenissen plaats bieden aan ongeveer 63.000 personen. Daardoor moesten circa 8.000 gevangenen op de grond slapen, 43,5 procent meer dan een jaar eerder. Vooral mensen in voorlopige hechtenis brengen vaak vrijwel de hele dag in hun cel door. De beperkte toegang tot zorg en buitenlucht vergroot de problemen; sommige gedetineerden slaan wandelingen over uit angst voor represailles.

Volgens filosoof en criminoloog Tony Ferri komt de overbevolking niet vooral door meer criminaliteit, maar door een veel strengere strafpraktijk. In twintig jaar nam het aantal opgelegde jaren onvoorwaardelijke gevangenisstraf met bijna 70 procent toe, bij ongeveer evenveel delicten. Minister van Justitie Gérald Darmanin wil 3.000 plaatsen toevoegen, maar Ferri noemt uitbreiding onvoldoende: eerdere plannen voor 15.000 plaatsen werden grotendeels niet uitgevoerd en nieuwe cellen zouden snel vollopen.

Ferri pleit ervoor niemand meer toe te laten zodra alle cellen bezet zijn en korte gevangenisstraffen vaker te vervangen door taakstraffen of thuisdetentie met elektronisch toezicht. Ook moet meer worden geïnvesteerd in reclassering. Onvoldoende begeleiding na vrijlating draagt volgens hem bij aan een recidivecijfer van ongeveer 60 procent binnen vijf jaar.