Schildpadden genieten volop van de lentezon

In dit artikel:

Op zonnige lentedagen zijn in Nederlandse stadsvijvers en grachten vaak lettersierschildpadden te zien: groot, zonnebadend op omgevallen bomen, meerkoetnesten en oeverbanken. Deze uit Noord‑Amerika afkomstige dieren werden vanaf de jaren zeventig massaal als huisdier verkocht; omdat ze flink kunnen groeien (tot ongeveer 30 cm) en lang leven, hebben veel eigenaren ze later in het wild uitgezet. Dat kan nadelige gevolgen hebben voor inheemse flora en fauna, en om die reden werden bepaalde ondersoorten — eerst de roodwangschildpad — vanaf 1997 aan banden gelegd. De handel verplaatste zich echter naar andere ondersoorten (zoals geelwang- en geelbuikschildpadden), waarna de hele groep sinds 2016 op de Europese Unielijst van invasieve exoten staat. Roodwang-, geelwang- en geelbuikschildpadden mogen daarom niet meer verhandeld, gekweekt of geïmporteerd worden.

De lente is het beste seizoen om deze dieren waar te nemen: vanaf februari/maart komen ze te voorschijn en in april, wanneer de luchttemperatuur nog laag is, liggen ze lang te zonnen om op te warmen. Hoewel het Nederlandse klimaat tot nu toe meestal te koud was voor succesvolle voortplanting, zijn op meerdere plekken wel legsels gevonden; deze kwamen tot nu toe niet uit. Met verdere klimaatopwarming kan dat veranderen, waardoor zich in de toekomst wél voortplantende populaties kunnen vestigen.

Om te volgen of de aantallen na opname op de Unielijst dalen, is binnen het Netwerk Ecologische Monitoring (NEM) een landelijk meetnet opgezet. Vrijwilligers tellen op circa dertig vaste locaties meerdere keren per jaar (o.a. in april en mei en later in de zomer) het aantal lettersierschildpadden en letten op tekenen van voortplanting, zoals juvenielen. RAVON roept mensen op zich aan te sluiten bij deze tellingen. Tekst: Miranda de Kock en Jelger Herder (RAVON).