Schiermonnikoog Festival: masterclasses, opera, nieuwe noten in de natuur en een lezing over de strijkstok
In dit artikel:
Het Schiermonnikoog Festival combineert dit jaar masterclasses, concerten en nieuw geschreven repertoire op het Waddeneiland — en het weer zit mee. Muzikanten en publiek verplaatsen zich per boot, fiets en soms per vrachtwagen (waarop zeven piano’s, waaronder vier vleugels, naar het eiland werden gebracht) tussen strand, dijk en de kleine zalen van het festival. De programmering legt nadruk op plaatsgebonden muziek en onderwijs: jonge talenten krijgen directe feedback van ervaren musici, en er zijn voorstellingen die duidelijk met het eiland zijn verbonden.
Een opvallend nieuw project is een cyclus van liederen van de 21‑jarige componist Pol Stam, gebaseerd op de gedichtenroute op Schiermonnikoog — kleine plaquettes met gedichten in het Schiermonnikoogs, het eilanders dialect. Vocaal ensemble Deining voerde de cyclus buiten, precies op de locaties van de gedichten, uit. De keuze om buiten te zingen was bewust: Stam componeerde rekening houdend met wind, vogels en het beperkte galmende karakter van de open lucht, en paste lengte en dynamiek daarop aan. Eilandbewoner Jesse Woudstra fietste mee om uitspraak en authenticiteit te bewaken; van het dialect zijn naar schatting nog zo’n vijftig sprekers over, wat de uitvoeringen ook tot een kleine taalkundige belevenis maakt. Niet iedereen vond het even toegankelijk — sommige buitenlandse bezoekers stapten na een paar etappes af vanwege de taalbarrière — maar voor liefhebbers leverde het bijzondere, localeffecten op die goed aansloten bij het festivalkarakter.
Onderwijs staat prominent: masterclasses trekken veel belangstelling uit binnen- en buitenland. Voor de cello‑klas van Jeroen Reuling waren bijvoorbeeld 52 aanmeldingen voor tien plekken. Reuling, medeoprichter van het festival, werkte intensief met studenten aan techniek en muzikale focus; een Koreaanse student in Leipzig vernam het belang van lichaamshouding en speloprechtheid als sleutel tot expressie. Deelnemers presenteren hun werk in concerten die doorgaans goed bezocht worden.
Op het podium: van lichte theatrale zang van sopraan Ana‑Carmen Balestra tot de nieuwe opera De toerist — een opdrachtwerk van componist Camiel Jansen en librettist Fien Veldman over woningzoektocht op Schier. Die opera is duidelijk bedoeld voor een groter publiek en zal na de eilandversie elders in het land te zien zijn. Verder zijn er excursies door de natuur, documentaires en zelfs lezingen over instrumentzorg (een pianostemmer begint zijn ronde al om zeven uur ’s ochtends).
Toch speelt er een spanningsveld: het merendeel van de musici is jong, internationaal en vol ambitie, terwijl het vaste publiek relatief oud is. Artistiek directeur Caspar Vos juicht de toeloop toe — twee uitverkochte edities per jaar — maar zoekt manieren om ook jongere publieksgroepen aan te trekken; hij overweegt zelfs een derde festivaleditie met een ander profiel. Het festival loopt nog tot en met donderdag; de najaarseditie is gepland van 2 tot en met 8 oktober. Website: www.schiermonnikoogfestival.nl.