Scherp raadsdebat over referendum Israëlboycot: 'Lijkt dat Pro koerst op tegenstem'
In dit artikel:
In het splinternieuwe stadhuis van Amsterdam stond woensdag tijdens de eerste commissievergadering van de kersverse raad een gevoelig punt op de agenda: een verzoek om een raadgevend referendum over een boycot van Israël. Initiatiefnemer Anne Kaal presenteert een tienpuntenplan dat zich richt op gemeentelijke maatregelen: meer transparantie over contacten met Israël, het verbreken van verbindingen met specifieke bedrijven en instellingen, het weren van Israëlische sport- en culturele delegaties en een bewustwordingscampagne rond boycots.
Twee weken geleden adviseerde de onafhankelijke referendumcommissie het verzoek af te wijzen. De commissie stelt dat sancties en boycots onder buitenlands beleid vallen en daarmee buiten de gemeentelijke bevoegdheid liggen; bovendien vreest ze dat een ja op zo’n politiek standpunt precedentwerking kan hebben voor andere raadsbesluiten. In het debat herhaalde commissievoorzitter Roel de Lange die argumenten en benadrukte dat ook als het onderwerp bijvoorbeeld Peru zou betreffen, het advies gelijk zou zijn.
Politiek draait alles om de positie van Pro Amsterdam: de nieuwe fusiepartij heeft 17 van de 45 zetels en is doorslaggevend voor een meerderheid. Partijen aan links (Denk, Bij1, SP, Partij voor de Dieren) willen het referendum doorzetten; VVD en JA21 vinden dat de gemeente zich er niet mee moet bemoeien. Pro Amsterdam liet zich dubbelzinnig uit: fractiegenote Yasmine Bentoumya zei sympathie te hebben met de doelen, maar hecht ook veel waarde aan het advies van de referendumcommissie en vreest vertraging omdat besluitvorming stil kan komen te liggen tot na een referendum. Ze verwijst naar lopende coalitiegesprekken met D66 en wil inzetten op een aanscherping van het inkoopbeleid, onder andere via een mensenrechtenclausule.
Linkse oppositie interpreteert Pro’s houding als uitstel of tactisch vermijden; sommige partijen stellen dat de raad de tien punten meteen kan overnemen in plaats van een volksstemming te organiseren. D66-fractievoorzitter Rob Hofland gaf aan dat er al een mensenrechtenclausule in het inkoopbeleid staat en dat er ruimte is voor concrete maatregelen zonder referendum.
De raad praat verder en stemt op 7 mei over het verzoek tot referendum. Feit blijft dat er binnen de raad een linkse tendens bestaat om de banden tussen Amsterdamse instellingen en Israëlische bedrijven aan te scherpen, maar dat zonder steun van Pro Amsterdam een referendum nu onwaarschijnlijk is en onduidelijk blijft welke lokale stappen wel of niet mogelijk zijn.