Schenken op papier en de vaste 6%-rente mogelijk op de schop als dekking voor een hoger heffingsvrij rendement in box 3 vanaf 2028

In dit artikel:

Ouders die via een papieren schenking erfbelasting willen besparen, krijgen uiterlijk maandag 2 november duidelijkheid over mogelijke fiscale beperkingen. Staatssecretaris Eelco Eerenberg van Financiën werkt aan een nieuw dekkingspakket voor de novelle over box 3. Daarin wordt ook gekeken naar de Kamerwens om het heffingsvrije rendement in box 3 te verhogen met maatregelen rond papieren schenkingen. Het voorstel, de uitvoeringstoets van de Belastingdienst en de novelle worden aan de Tweede Kamer gestuurd. Het gaat nog niet om vaststaande wetgeving.

Bij een papieren schenking erkennen ouders bij de notaris een bedrag als schuld aan hun kind, terwijl zij het geld zelf houden, bijvoorbeeld in hun woning. Tijdens hun leven kan zo gebruik worden gemaakt van een schenkvrijstelling of een lager schenkingstarief. Bij overlijden vermindert de schuld de nalatenschap, waardoor mogelijk minder erfbelasting verschuldigd is. De schenker moet daarvoor onder meer jaarlijks daadwerkelijk minstens 6 procent rente betalen; de schuld en vordering moeten bovendien in box 3 worden opgegeven.

Het kabinet heeft twee varianten laten doorrekenen. De eerste moderniseert de vaste rekenrente en de tabellen voor levensverwachting in de schenk- en erfbelasting. Daarmee zou vanaf 2028 structureel ongeveer €153 miljoen per jaar worden opgehaald en het fiscale voordeel van papieren schenkingen afnemen. De verdergaande variant behandelt de latere aflossing van de schuld als een fictieve schenking of erfrechtelijke verkrijging. Daardoor verdwijnt het progressievoordeel grotendeels en zouden papieren schenkingen nauwelijks nog worden gebruikt. Deze maatregel zou vanaf 2027 jaarlijks €157 miljoen opleveren. Bij een combinatie van maatregelen gaat het om €157 miljoen in 2027 en €274 miljoen per jaar vanaf 2028.

Eerenberg erkent dat papieren schenkingen soms ook zonder belastingmotief worden gebruikt, bijvoorbeeld om kinderen gelijk te behandelen wanneer één kind geld of een onderneming krijgt. Gezinnen die dit najaar een notariële schenking overwegen, kunnen daarom beter de voorstellen van 2 november afwachten, inclusief de vraag of overgangsrecht wordt opgenomen.