Scheiden wordt onbetaalbaar - huizenprijzen en hypotheekregels drijven ex-partners in wooncrisis

In dit artikel:

Nieuw onderzoek van de Nationale Hypotheek Garantie (Woonlastenmonitor 2025) schetst dat scheidingen in Nederland steeds vaker samengaan met een huisvestingscrisis. Vier op de tien huiseigenaren maken zich bij echtscheiding ernstige zorgen over waar ze straks moeten wonen. De belangrijkste oorzaken zijn extreem hoge huizenprijzen (gemiddelde woningwaarde circa €496.000), starre hypotheekregels, een krappe huurmarkt en gestegen rente (weer boven de 4%).

Belangrijkste bevindingen en feiten
- Driekwart van de Nederlanders verwacht dat het na een scheiding moeilijk tot zeer moeilijk wordt om snel een passende woning te vinden (35% “redelijk moeilijk”, 39% “zeer moeilijk”).
- Zes op de tien menen nog dat ze hun huis wel kunnen behouden, vaak zonder inzicht in de financiële consequenties. Slechts één op de drie weet precies wat een scheiding voor de woonlasten betekent.
- Uitkoop door één partner komt in theorie vaak voor, maar is door sterk gestegen woningen en dus hoge uitkoopbedragen voor de meeste huishoudens onrealistisch.
- De schrale huurmarkt maakt alternatieven duur: maandprijzen van ongeveer €1.200–€1.800 zijn inmiddels gangbaar.
- CBS-cijfers wijzen uit dat bijna 20% van gescheiden stellen langer dan een half jaar noodgedwongen samen in hetzelfde huis blijft wonen omdat er geen ander alternatief is.

Praktische knelpunten
- Banken bieden weinig flexibiliteit; een nieuwe hypotheek op één inkomen is in veel gevallen niet haalbaar.
- Verlies van hypotheekrenteaftrek en wegvallend inkomen vergroten de financiële druk.
- Huiseigenaren met lage historische rentes durven vaak niet te verkopen uit vrees een veel hogere rente te moeten betalen bij een volgende hypotheek, wat de doorstroming op de markt belemmert.

Sociaal-maatschappelijke gevolgen
- De woningcrisis fungeeert als een “sociale wurggreep”: mensen blijven in ongelukkige samenstellingen of uitstellen een scheiding, niet uit emotie maar uit financiële noodzaak.
- Langdurige samenwoning met een ex en onzekerheid over huisvesting leidt tot verhoogde spanningen, psychische klachten en burn-outklachten.
- Organisaties als NHG en Nibud signaleren al langer de kwetsbaarheid van alleenstaanden en gescheidenen, maar er ontbreken gerichte beleidsmaatregelen.

Kader en implicaties
De NHG-presentatie in 2025 laat zien dat de woningmarkt niet alleen economisch, maar ook sociaal disfunctioneert: hoge prijzen, strikte financieringsregels en beperkte huurvoorraad maken herstarten na een scheiding voor velen vrijwel onmogelijk. Zonder aanpassingen in hypotheeknormen, fiscale prikkels of extra betaalbare woonruimte blijft ‘thuis’ voor veel Nederlanders eerder een val dan een veilige basis om opnieuw te beginnen.