Scheepvaart over Duitse Rijn deels gestremd, miljardenstrop dreigt voor economie

In dit artikel:

Door aanhoudende droogte heeft de Rijn een historisch lage waterstand. Bij Duisburg is de vaargeul nog 1,85 meter diep; bij Kaub, een cruciaal knelpunt, slechts ongeveer 1,30 meter. Buiten de uitgediepte geul dreigt de rivier daar droog te vallen, waardoor vrachtschepen nauwelijks nog kunnen passeren. Voor de scheepvaart is de Rijn daardoor feitelijk in tweeën gesplitst: vanuit Nederland komen schepen niet verder dan het Ruhrgebied en Keulen, terwijl de verbinding tussen Mainz en de zuidelijke gebieden en de Donau niet meer met zeehavens verbonden is.

De ongeveer honderd schepen van de transportcoöperatie DTG kunnen vaak niet verder dan Duisburg of Keulen. Goederen worden daar opgeslagen, waardoor de haven vol raakt. Schepen varen bovendien met slechts een fractie van hun normale lading om niet vast te lopen. Volgens transporteur Roberto Spranzi stijgen de kosten snel en stellen klanten transporten uit of annuleren ze die omdat ze onbetaalbaar worden. Ook Rijncruises worden ingekort; een rondvaart met Nederlandse toeristen moest bij Koblenz omkeren.

De economische gevolgen kunnen in de miljarden lopen. De Rijn is de belangrijkste logistieke route van Duitsland: ongeveer 80 procent van de Duitse binnenvaart gebruikt de rivier. Langs de oevers liggen grote industrieën die afhankelijk zijn van constante aanvoer. Weg- en spoortransport kunnen maar beperkt uitkomst bieden, omdat voor één schip al snel honderd vrachtwagens nodig zijn.

Sinds het vorige laagterecord in 2018 bestaat er een actieplan, maar volgens de sector wordt de uitvoering onvoldoende voortgezet. Mogelijke maatregelen zijn waterbekkens voor droge periodes en het verdiepen van de vaargeul, al kan dat schade veroorzaken aan natuur en oevers. Door klimaatverandering worden lage zomerwaterstanden waarschijnlijk frequenter. Omdat er voorlopig nauwelijks regen wordt verwacht, blijft onzeker hoe lang de stremming duurt en hoe groot de schade wordt.