Scheepvaart door Straat van Hormuz met horten en stoten weer op gang, maar voor hoe lang?

In dit artikel:

De Verenigde Staten en Iran tekenden deze week een voorlopig memorandum dat onder meer voorziet in de heropening van de Straat van Hormuz, de vitale zeestraat voor wereldoliemarkt en scheepvaart. Het akkoord verplicht Iran om binnen dertig dagen het scheepvaartverkeer weer op het niveau van voor de oorlog te brengen; de VS moeten zich binnen die maand uit de straat terugtrekken. Daarmee willen beide partijen de handelsstromen en de oliemarkt ontlasten.

Volledige doorvaart is echter niet direct hersteld. De centrale vaarroute ligt bezaaid met zeemijnen, naar schatting zo’n tachtig, waardoor alleen gedeeltelijk en gecontroleerd verkeer mogelijk is. Iran introduceerde ook nieuwe regels: schepen moeten voortaan minimaal 48 uur van tevoren toestemming aanvragen. Voor de komende zestig dagen is afgesproken dat er geen tol of ‘servicekosten’ voor doorgang worden gevraagd.

Het memorandum is een eerste stap, geen eindakkoord; verdere onderhandelingen zouden in Zwitserland beginnen, maar die besprekingen werden uitgesteld. Spanningen in de regio maken het akkoord kwetsbaar: het document eist een onmiddellijke en permanente stop van het conflict in Libanon tussen Israël en Hezbollah, maar Israëlische aanvallen tegen Libanon leidden deze week tot slachtoffers aan beide zijden en bemoeilijken de uitvoering. Als de oorlog voortduurt, faalt dat deel van de deal en kunnen de afspraken over Hormuz alsnog uitlopen of afbrokkelen.

Nederland bereidt zich mogelijk voor op deelname aan veiligheids- en mijnruimingsoperaties: het luchtverdedigings- en commandofregat Zr.Ms. De Ruyter vaart richting de regio en eerder werd al een mijnenjager uitgezonden. De uiteindelijke uitvoerbaarheid van de heropening hangt af van mijnenruiming, verdere diplomatie en de stabiliteit van het Libanon-conflict.