Schandelijk: Rechtsstaat faalt volledig nu niemand Taghi wil verdedigen
In dit artikel:
Alle strafrechtadvocaten in Nederland hebben recent aangegeven niet bereid of in staat te zijn om hoofdverdachte Ridouan Taghi te verdedigen in het hoger beroep van het Marengo-proces. Het dekenberaad, dat toezicht houdt op de orde van advocaten, beëindigde na een verlengde achtweekse zoektocht formeel de bemiddelingspoging; volgens het beraad gaven meerdere advocaten aan dat de zaak voor hen persoonlijk onhaalbaar is vanwege de enorme impact en de veiligheidssituatie.
Taghi is in eerste aanleg tot levenslang veroordeeld voor een reeks moorden; zijn strafzaak en de omgang met zijn eerdere raadsheren maakten duidelijk hoe groot de dreiging rond deze zaken is. Enkele voormalige verdedigers van Taghi worden zelf verdacht van betrokkenheid bij misdrijven, een neef van Taghi kreeg een celstraf, en een andere advocaat stopte nadat zijn integriteit werd betwijfeld. Die voorgeschiedenis draagt bij aan de massale terughoudendheid binnen het vak.
Juridisch staat Nederland voor een principiële botsing: het fundamentele recht van een verdachte op juridische bijstand tegenover de autonomie en veiligheid van advocaten. Hoogleraar strafrecht Sven Brinkhoff waarschuwt dat de situatie in een impasse zit zolang niemand bereid is de handschoen op te pakken. Het gerechtshof onderzoekt nu zelfs het onwenselijke scenario van voortzetting van het proces zonder advocaat, waarbij rechters mogelijk gedeelten van de verdedigingstaak zouden moeten overnemen — iets wat volgens deskundigen strijdig is met de rolverdeling in een eerlijk proces.
Critici van de huidige gang van zaken vinden dat de staat moet ingrijpen: als de advocatuur uit eigen beweging faalt, pleiten zij voor het aanwijzen en desnoods verplichten van een beveiligd team van ervaren strafpleiters om de verdediging te voeren, ondersteund met maximale staatsbeveiliging. Tegenstanders van zo’n dwingende maatregel wijzen op beroepsautonomie en het risico op onaanvaardbare druk op advocaten.
De kernvraag blijft: hoe waarborg je het recht op een eerlijk proces wanneer het systeem dat recht ondermijnt door angsten bij diegenen die moeten bijstaan? De uitkomst bepaalt niet alleen de voortgang van het Marengo-hoger beroep, maar raakt ook de geloofwaardigheid van het Nederlandse strafrechtsstelsel.