Schandaal in rechtbank: Activistische rechter hielp Greenpeace in klimaat- en stikstofzaak

In dit artikel:

Marianne Zwagerman en Maurice de Hond brachten via DWARSnieuws naar buiten dat een Nederlandse rechter die de staat veroordeelde in de belangrijkste stikstofzaak en in een recente klimaatzaak rond Bonaire zich buiten werktijd openlijk manifesteert als klimaatactivist. Volgens de onthulling ondertekende de rechter online petities en deelde hij oproepen gericht aan bijvoorbeeld pensioenfonds ABP, en zou hij bij zijn uitspraken vertrouw hebben gesteld in rapporten die door Greenpeace waren besteld bij een extern bureau.

Critici, waaronder wetenschapsjournalist Maarten Keulemans, stellen dat de vonnissen steunen op worstcasescenario’s en methoden die niet bedoeld waren als beleidsbasis. Maurice de Hond zei hierover: "Ik ben sprakeloos", en benadrukte dat rechters zich bij sterke persoonlijke betrokkenheid behoren te verschonen. De publicatie wekt zorgen over mogelijke belangenverstrengeling en de scheidslijn tussen juridische beoordeling en activisme.

De zaak raakt twee kernpunten: de mate van onpartijdigheid die van rechters wordt verwacht en de groeiende rol van NGO’s in klimaatlitigatie. Voorstanders van de onthulling zien hierin een bedreiging voor de democratische besluitvorming, omdat volgens hen ongekozen rechters beleid beïnvloeden; tegenstanders zullen wijzen op het recht van burgers (en organisaties) om de overheid juridisch ter verantwoording te roepen en op de noodzaak van onafhankelijke toetsing.

Achtergrondinformatie: in Nederland en elders neemt klimaatrechtspraak toe, wat discussies oproept over juridische grenzen, transparantie van bronnen en gedragsregels voor rechters wanneer zij publiekelijk betrokken blijken bij betrokken maatschappelijke thema’s.