Schaken met duiven

In dit artikel:

De auteur bekritiseert het alternatieve videoplatform De Nieuwe Wereld (DNW) vanwege de manier waarop het Israël, Hamas en het conflict in Gaza behandelt. Aanleiding is een gesprek van Martijntje Smits met Pieter Rambags, waarin volgens de auteur complottheorieën over 7 oktober 2023, ontkenningen van Hamas-misdaden en antisemitische opvattingen zonder voldoende redactionele controle werden verspreid. DNW haalde de video later offline. Platformbaas Ad Verbrugge reflecteerde vervolgens op die beslissing, al vindt de auteur zijn toelichting te weinig concreet over de feitelijke onjuistheden en antisemitische uitspraken.

De auteur stelt dat het probleem niet op zichzelf staat. In een later DNW-gesprek tussen oud-SP-Kamerlid Jasper van Dijk en Pax-medewerker Thomas van Gool zouden opnieuw onjuistheden en een eenzijdig anti-Israëlisch beeld zijn verkondigd, onder meer door Israël een koloniale en apartheidsstaat te noemen. Volgens de auteur laat dit zien dat DNW geregeld gasten tegenover elkaar zet die Israël bij voorbaat het voordeel van de twijfel onthouden, waardoor kijkers eerder propaganda dan inhoudelijke verdieping krijgen.

Vervolgens verbreedt de auteur de kritiek naar progressieve opiniemakers, ngo’s, media en internationale instellingen die Israël volgens hem te snel van genocide beschuldigen. Hij verwijt hen definities en cijfers selectief of onvoldoende kritisch te gebruiken en kritiek op hun standpunten af te weren met verwijzingen naar organisaties als de VN, de EU en het Internationaal Gerechtshof. Daardoor zouden ideologische groepen in gesloten informatiekringen terechtkomen waarin tegenargumenten niet meer doordringen.

Tegelijk zegt de auteur niet dat Israël altijd gelijk heeft. Hij erkent dat Israëlische militaire en politieke misstanden, interne verdeeldheid en excessen van orthodoxe groeperingen wel degelijk bespreekbaar zijn. Zijn kernpunt is dat zulke kritiek alleen geloofwaardig is wanneer zij feitelijk, wederzijds en open voor correctie wordt geformuleerd. Volgens hem ontbreekt die bereidheid bij de door hem beschreven ‘Jaapjes’, die hun eigen morele en politieke zekerheden niet meer aan de werkelijkheid toetsen.

De auteur concludeert dat zowel de gevestigde als de alternatieve media polarisatie en desinformatie kunnen versterken. Alternatieve platforms onderscheiden zich volgens hem onvoldoende van de mainstream wanneer zij vooral tegen de dominante opvattingen willen ingaan, maar daarbij zelf geen betrouwbare redactionele normen hanteren. In zijn lezing kan dit bovendien leiden tot het normaliseren van antisemitische denkbeelden, juist bij mensen die zichzelf als voorvechters van mensenrechten en antiracisme zien.