Schade door aardbevingen in Groningen? Dat is onmogelijk, zegt de expert van de Nam
In dit artikel:
In een openbare zitting in de rechtbank Groningen botsten deze week het ministerie van Binnenlandse Zaken en de Nederlandse Aardoliemaatschappij (Nam) over de vraag of de staat honderden miljoenen euro’s bij de Nam mag verhalen voor schade en waardedaling door gaswinning in Groningen. Het geschil draait om afspraken die na het besluit van 2018 om de winning te staken zijn gemaakt over gederfde inkomsten en de kosten voor herstel en versterking van gebouwen.
Het ministerie vordert bijna 800 miljoen euro van de Nam. De staat betaalt volgens de huidige praktijk eerst de herstel- en versterkingswerkzaamheden en stuurt de rekening vervolgens naar de Nam, die tussen 1963 en 2024 gas uit het veld haalde en winst uitzette naar Shell en ExxonMobil. Omdat de bedragen zo hoog zijn heeft de Nam meerdere rechtszaken aangespannen; twee daarvan stonden deze week voor het eerst openlijk op de rol.
Maandag en dinsdag draaide het proces om vergoeding van fysieke schade aan huizen en andere panden. De Nam bestrijdt dat zij aansprakelijk is en voerde onder meer de Britse seismoloog Julian Bommer als deskundige op. Hij stelde dat de bevingen in Groningen te zwak zijn om schade te veroorzaken — hij verwees naar de zwaarste beving, Huizinge 2012 (magnitude 3,6), en betoogde dat dergelijke trillingen elders ter wereld ook voorkomen zonder schade. De Nam zei daarnaast dat aangetekende schade ook andere oorzaken kan hebben en dat bewoners na een beving soms bestaande gebreken pas opmerken.
De Nam bekritiseerde verder de manier waarop schade wordt toegeschreven en berekend: is het geografische gebied waarbinnen schade aan de winning wordt gekoppeld niet te ruim? Gebruiken inspecteurs de gevalideerde beoordelingsmethodiek consequent en correct? En zijn sommige herstelbedragen, zoals voor stukadoorswerk, marktconform? De Nam concludeert dat daarmee niet vaststaat dat het ministerie rechtmatig de rekening bij het bedrijf kan neerleggen.
Op woensdag ging het over de waardedaling van woningen in het gaswinningsgebied. Voor dat onderdeel is al bijna 750 miljoen euro uitgekeerd aan ongeveer 90.000 woningen. De Nam noemt de regeling te royaal en ziet het als een politieke keuze die niet gelijkstaat aan juridische aansprakelijkheid; volgens het bedrijf behoort die last bij de schatkist. De landsadvocaat bestempelde dit standpunt als achterhaald en niet geloofwaardig.
Donderdag volgen de slotpleidooien. Omdat er veel geld op het spel staat, wordt verwacht dat de verliezende partij vrijwel zeker in hoger beroep zal gaan. De uitkomst kan grote gevolgen hebben voor wie uiteindelijk opdraait voor de kosten van herstel, versterking en compensatie in Groningen.