Saudi-Arabië en Emiraten botsen hard in Jemen
In dit artikel:
Op 30 december werden bij de haven van Mukalla in Jemen rookpluimen gezien na een grootse luchtaanval: Saudische gevechtsvliegtuigen bestookten een transport van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). Dat incident is opmerkelijk omdat het twee landen trof die normaal als bondgenoten optreden. Het laat blootliggen hoe diep de machtsverhoudingen in Jemen en in het bredere Midden-Oosten zijn versplinterd.
Het strijdtoneel is niet primair de gezamenlijke vijand, de Houthi-rebellen in het noordwesten (die sinds 2015 Sanaa bezetten en door Riyad en Abu Dhabi als bedreiging worden gezien), maar het zuiden en het politieke gezag daar. Formeel staat Jemen onder een internationaal erkende regering, maar in de praktijk is het gezag verdeeld. De Zuidelijke Overgangsraad (STC) – een samenwerkingsverband van milities en belangenfracties dat streeft naar afscheiding van het zuiden – is een machtig onderdeel van die onduidelijke constellatie. De VAE steunt de STC al jaren met wapens en materieel omdat Abu Dhabi meent dat die groep het meest stabiele, voor eigen belangen geschikte bestuur kan vormen. Saudi-Arabië steunt daarentegen de internationaal erkende regering en vreest dat een succesvolle STC-scheiding onrust en veiligheidsrisico’s aan zijn zuidgrens zal veroorzaken.
De tegenstelling gaat dieper dan puur lokale machtspolitiek. De STC voert een uitgesproken anti‑islamistische koers — zij wil geen rol voor politieke islam — en past daarmee binnen het buitenlandse beleid van de VAE, dat overal oppositie tegen islamistische bewegingen zoals de Moslimbroederschap steunt. Tegelijk lijkt de STC volgens analisten open te staan voor invloeden die aansluiten bij Israëlische belangen; de recente Gazaoorlog heeft de machtsverhoudingen in de regio veranderd, waarbij Israëlische invloed groeide en Iranse invloed verzwakte. Dat maakt Jemen tot speelveld in een breder regionaal vraagstuk: welk model van politiek en invloed krijgt de overhand?
Kort samengevat: de luchtaanval op Mukalla is niet louter een lokaal incident, maar symboliseert de rivaliteit tussen Saudi‑Arabië en de VAE over Jemens toekomst — en weerspiegelt de grotere strijd over allianties, tegenstellingen over politieke islam en de herverdeling van invloed in het Midden‑Oosten.