Saksen-Anhalt naar de stembus; extreemrechtse AfD splijt deelstaat

In dit artikel:

Saksen-Anhalt kiest zondag een nieuw deelstaatparlement. De AfD staat volgens de peilingen met ongeveer 40 procent overtuigend bovenaan, bijna twee keer zo hoog als de CDU. De liberale FDP, die samen met de CDU en SPD regeert, vecht ondertussen om de kiesdrempel van 5 procent te halen.

De Oost-Duitse deelstaat telt ongeveer twee miljoen inwoners en geldt traditioneel als een bolwerk van de CDU. Die partij levert er sinds 2002 de minister-president. De huidige premier, Sven Schulze, hoopt te profiteren van een zogenoemde premierbonus, maar de sterke opmars van de AfD overschaduwt de verkiezingscampagne. Lijsttrekker Ulrich Siegmund, 35 jaar oud, trekt volle zalen en spreekt kiezers aan met populaire video’s en een boodschap die inspeelt op zorgen over migratie, veiligheid en het functioneren van de regering in Berlijn.

De aanslag op de kerstmarkt van Maagdenburg in december 2024 speelt daarbij op de achtergrond mee. Een 51-jarige Saudiër reed met een auto in op bezoekers; zes mensen kwamen om en ongeveer driehonderd raakten gewond. Sommige AfD-aanhangers verbinden de gebeurtenis aan hun kritiek op het migratiebeleid van voormalig bondskanselier Angela Merkel. Zij zien de AfD als laatste kans om volgens hen het politieke beleid radicaal te veranderen. Bij een lage opkomst van kleine partijen zou de AfD in theorie zelfs dicht bij een absolute meerderheid kunnen komen.

Andere partijen sloten de AfD na de vorige verkiezingen van 2021 uit van regeringsdeelname. Met deze zogenoemde Brandmauer proberen zij te voorkomen dat de partij haar programma uitvoert. De Duitse veiligheidsdienst heeft de AfD in Saksen-Anhalt aangemerkt als bewezen rechts-extremistisch. Toch lijkt de uitsluiting de partij niet te hebben verzwakt; ook landelijk groeit haar aanhang.

Tegenstanders organiseren daarom demonstraties en informatiecampagnes. De beweging Halle gegen Rechts probeert in Halle kiezers ervan te overtuigen niet op de AfD te stemmen. Activist en onderzoeker Torsten Hahnel noemt de partij racistisch en een bedreiging voor de menselijke waardigheid. Volgens hem trekt de AfD ook groepen aan die zich laten inspireren door het nationaalsocialisme. Hij vreest dat Siegmund door zijn toegankelijke, populaire imago radicale ideeën normaliseert. Een verkiezingszege zou volgens Hahnel niet onmiddellijk tot een dictatuur leiden, maar wel de democratie en de bescherming van vluchtelingen en minderheden kunnen aantasten.