Sacharovprijs gaat naar Strafhof onder Amerikaanse sancties

In dit artikel:

Het Europees Parlement kent de Sacharovprijs voor de Vrijheid van Denken dit jaar toe aan het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag en zijn medewerkers. Parlementsvoorzitter Roberta Metsola maakte de beslissing donderdag bekend in Straatsburg. Met de prijs, waaraan 50.000 euro is verbonden, erkent het parlement de rol van het hof bij de handhaving van het internationaal recht en de rechtsstaat. De uitreiking vindt op 16 december plaats.

De onderscheiding komt terwijl het ICC zwaar onder druk staat van de Verenigde Staten. Sinds 2025 staan onder meer rechters en aanklagers op een Amerikaanse sanctielijst. Washington kondigde op 9 oktober bovendien sancties tegen het hof als instelling aan, die grotendeels vanaf april 2027 moeten ingaan. De Amerikaanse regering wil het hof financieel en operationeel verzwakken, onder meer vanwege het arrestatiebevel tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Een van de gesanctioneerde functionarissen verloor al toegang tot Microsoft en financiële diensten van Amerikaanse bedrijven.

De Europese initiatiefnemers zien de prijs als een steunbetuiging aan internationale rechtspraak en een signaal aan president Donald Trump. Tegelijk is onduidelijk hoe ver de praktische Europese steun gaat: de EU heeft haar blokkeringsstatuut tegen buitenlandse sancties nog niet ingezet. België wil verdergaande maatregelen, terwijl Nederland en de meeste andere lidstaten voorlopig voor diplomatie kiezen. Ook de Nederlandse bank ABN Amro, die de donatierekening van het hof beheert, ondervindt mogelijk problemen door haar Amerikaanse bankvergunning. Tanzaniaans oppositieleider Tundu Lissu en de Iraanse zussen Taraneh en Romina Rahimi waren de andere finalisten.