Ruzie over fregatten escaleert: Nederlandse scheepsbouwer eist miljarden van Duitse regering na geschrapte bestelling

In dit artikel:

De Nederlandse scheepsbouwer Damen claimt ongeveer 4,7 miljard euro van Duitsland nadat de Duitse regering op 24 juni 2026 het F126-fregattenprogramma heeft stopgezet. Damen was in 2020 aangewezen als hoofdaannemer voor aanvankelijk vier fregatten, een order die later werd uitgebreid tot zes. De schepen moesten in Duitsland worden gebouwd en de Duitse marine onder meer beschermen tegen raketten en vijandelijke schepen en onderzeeboten.

Het project kreeg te maken met grote vertragingen en sterk oplopende kosten. De geraamde prijs steeg van 5,27 miljard naar ruim 10 miljard euro. Volgens Duitsland slaagde Damen er niet in de afgesproken planning en het budget te bewaken. Damen wijst juist op de technische complexiteit, veranderende eisen en problemen bij partners. Volgens het bedrijf maakte Duitsland de situatie bovendien moeilijker door in juni 2024 nog twee fregatten toe te voegen, terwijl het al van de vertragingen wist.

Duitsland vreesde dat de totale kosten bij voortzetting boven 18 miljard euro zouden uitkomen en onderzocht eerder of Rheinmetall Damen als hoofdaannemer kon vervangen. Uiteindelijk koos Berlijn voor annulering en bestelde het een alternatief: acht kleinere MEKO A-200-fregatten van de Duitse bouwer TKMS. Damen noemt de beëindiging een politiek gemotiveerde contractbreuk en heeft naast contractuele betalingen ook schade- en vrijwaringsclaims ingediend. Het bedrijf onderzoekt mogelijke aanvullende eisen.

De Duitse beslissing is ook relevant voor België. Damen bouwt samen met Thales de nieuwe ASW-fregatten voor Nederland en België: vier schepen voor Nederland en twee voor België. Dat programma kampt eveneens met vertragingen en hogere kosten. De prijs per fregat zou zijn gestegen van circa 600 miljoen naar 1 miljard euro, terwijl het detailontwerp nog niet definitief is en de eerste levering, gepland vanaf 2027, onzeker blijft.

België onderzoekt daarom alternatieven; de Italiaanse FREMM EVO van Fincantieri geldt als een mogelijke optie. Volgens een interne marineanalyse zouden drie schepen vanaf 2030 binnen het Belgische budget van 3,2 miljard euro kunnen worden geleverd. Defensiechef Frederik Vansina waarschuwt intussen dat België de twee huidige fregatten, de Leopold I en Louise-Marie, tijdig moet vervangen. Zonder oplossing dreigt een gat in de operationele capaciteit als de oude schepen uit dienst gaan voordat hun opvolgers beschikbaar zijn.