Ruzie met Turkije en nauwe banden met Rusland werpen schaduw over EU-voorzitterschap Cyprus
In dit artikel:
Cyprus neemt het komende halfjaar de EU‑voorzitterschap op zich, maar zijn vermogen om als neutrale schakel te fungeren wordt betwist vanwege lange politieke verwikkelingen. Het eiland is sinds 2004 lid van de EU —toen onder druk van Griekenland toegelaten in de hoop op hereniging— maar is nog steeds verdeeld: een Grieks‑Cypriotisch zuiden en een door Turkije bezet noorden. Formeel valt dat noorden onder EU‑grondgebied, maar EU‑wetgeving is er niet van toepassing, wat de relatie met Turkije complex maakt en het voorzitterschap kleurt.
Nicosia kan als voorzitter de vergaderagenda bepalen en daarmee invloed uitoefenen op besluitvorming van alle 27 lidstaten. In december presenteerde Cyprus een programma waarin het pleit voor een autonome, naar buiten gerichte EU, verhevigde samenwerking met de VS, betere banden met het Verenigd Koninkrijk en handelsrelaties met landen in Afrika, Azië en Latijns‑Amerika. Tegelijk staan concrete klussen op de agenda die Cyprus onvermijdelijk moet aanpakken: het voortzetten van onderhandelingen over de meerjarenbegroting 2028–2034, het verhogen van de Europese concurrentiekracht en het begeleiden van het debat over het uitgeklede verbod op verbrandingsmotoren in 2035 —een gevoelige kwestie voor auto‑producerende landen als Frankrijk en Duitsland, en lastiger te beslechten door een eiland zonder eigen autosector.
Defensie en steun aan Oekraïne krijgen prioriteit, maar Cyprus en Griekenland blokkeren nog steeds Turkije’s deelname aan het Europees Defensieagentschap en aan gezamenlijke aanbestedingen binnen het SAFE‑programma ter waarde van circa €150 mrd. Daardoor rijzen twijfels over de onpartijdigheid van Nicosia, juist nu veel EU‑landen aandringen op nauwere defensiesamenwerking met Turkije binnen het NAVO‑kader. Historisch had Cyprus nauwe relaties met Rusland —ook via bancaire stromen en het gouden‑paspoortprogramma— maar het voorzitenschapsprogramma straalt afstand tot Moskouse invloeden uit en zoekt bewust toenadering tot westerse partners.