Rutte ziet toekomst van NAVO steeds meer in Europese handen liggen

In dit artikel:

Bij de opening van de Münchener Sicherheitskonferenz in München zei NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte dat de alliantie op termijn meer door Europa geleid zal moeten worden. Hij benadrukte dat Washington wel aan de NAVO verankerd blijft, maar dat Europese landen meer initiatief en verantwoordelijkheid moeten nemen — stap voor stap en in nauwe afstemming met de Verenigde Staten.

De top krijgt extra aandacht omdat de trans-Atlantische verhoudingen sindsdien zijn veranderd door de terugkeer van Donald Trump. Rutte verwees daarmee naar de koerswijziging van de Amerikaanse regering, die al vorig jaar op de MSC zichtbaar werd toen vicepresident JD Vance felle kritiek uitte op Europese democratieën. Onder Trump is de VS volgens Europese waarnemers geen vanzelfsprekende bondgenoot meer, wat leidde tot spanningen rond steun aan Oekraïne, bedreigingen zoals het dreigen met actie tegen Groenland en toegenomen economische conflictsignalen.

Ook binnen Europa groeit het besef dat er meer eigen capaciteiten nodig zijn. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz liet weten samen met president Macron stilletjes te hebben gesproken over een Europese vorm van nucleaire bescherming en pleitte voor een robuuste, zelfvoorzienende Europese pijler binnen de NAVO. Dat is relevant omdat binnen de EU alleen Frankrijk (en het Verenigd Koninkrijk buiten de EU) over kernwapens beschikt — die arsenalen zijn echter klein vergeleken met die van de Verenigde Staten.

Kortom: Europese leiders leggen op de MSC de fundering voor meer eigen verantwoordelijkheid op defensie- en afschrikkingsgebied, terwijl zij tegelijk willen blijven samenwerken met de VS binnen het bondgenootschap.