Rutte: Tijdens corona zijn we door het oog van de naald gekropen

In dit artikel:

Mark Rutte zei vrijdag voor de parlementaire coronacommissie dat Nederland tijdens de pandemie dicht bij “code zwart” heeft gestaan. In de piekperiode waren er ongeveer 1.700 ic‑bedden beschikbaar, terwijl naar schatting zo’n 2.400 nodig hadden kunnen zijn; Duitse ziekenhuizen boden daarom overcapaciteit aan. Rutte was opgelucht toen de minister‑president van Noordrijn‑Westfalen aangaf dat behandeling over de grens mogelijk was, maar vond dat het terugbrengen van ic‑capaciteit in Nederland niet per se een fout was — Duitsland had ondanks meer bedden langere lockdowns gekend.

Hij erkende dat de crisis binnen het kabinet sterke emoties en gespannen persoonlijke gesprekken opriepen, en dat meningsverschillen vaak voorkwamen en soms ook nodig waren. Rutte noemde het als voorbeeld dat hij in september 2021 staatssecretaris Mona Keijzer uit het kabinet verwijderde nadat zij publiek kritiek had geuit op het coronabeleid. Rutte keert in september terug voor een tweede verhoor. Eerder was hij ook betrokken bij andere parlementaire onderzoeken (Groningen, toeslagen).

Topambtenaar Dick Schoof, die tijdens de pandemie werkte bij Justitie en Veiligheid, verdedigde de vroege crisisaanpak: snelle besluiten moesten vaak genomen worden op basis van onvolledige informatie; wachten was geen optie. Hij zei dat de acute fase zo kort mogelijk had moeten blijven en dat vanaf de zomer van 2020 de besluitvorming veranderde met meer aandacht voor maatschappelijke gevolgen. Schoof erkende dat de overheid er onvoldoende in slaagde mensen die kritisch stonden tegenover vaccinatie — de zogenoemde “wappies” — te bereiken. Die twijfelaars verscherpten polarisatie en wantrouwen en complottheorieën verspreidden zich snel; voortaan zou de overheid online informatie beter moeten monitoren om feiten te beschermen zonder te vervallen in censuur.