Russische politicus lokt EU-parle­mentariërs naar Moskou

In dit artikel:

Hoewel het Europees Parlement de officiële betrekkingen met de Russische Doema in 2014 verbrak, onderhouden zeker veertien huidige Europarlementariërs sindsdien contact met Russische politici. Volgens onderzoek van Follow the Money vonden in de huidige zittingsperiode minstens zeventien ontmoetingen plaats, in Rusland, Europa en online. De deelnemers komen uit Duitsland, Bulgarije, Roemenië, Slowakije, Tsjechië, Cyprus en Luxemburg. De meesten behoren tot radicaal-rechtse of populistische partijen, al doen ook enkele linkse en partijloze politici mee.

Een centrale organisator is Leonid Sloetski, een uitgesproken pro-Poetinpoliticus die de Russische oorlog tegen Oekraïne steunt en sinds 2014 onder EU- en Amerikaanse sancties valt. Hij was jarenlang voorzitter van de commissie Buitenlandse Zaken van de Doema en faciliteerde ontmoetingen en reizen van Europese politici. Dat deed hij onder meer via de Russian Peace Foundation, waarvan hij voorzitter is. Volgens deskundigen biedt deze constructie Moskou een manier om uitnodigingen minder officieel te laten lijken. Eerder is gemeld dat de stichting reizen van buitenlandse politici naar Rusland, de Krim en bezette Oekraïense gebieden organiseerde en informatie over gasten doorgaf aan de Russische militaire inlichtingendienst.

De ontmoetingen werden in 2025 zichtbaarder. In mei reisden vijf Europarlementariërs naar Moskou, waar zij onder anderen Doemavoorzitter Vjatsjeslav Volodin ontmoetten, die eveneens onder sancties staat. In oktober spraken vier Europarlementariërs uit Duitsland, Bulgarije en Luxemburg via een videoverbinding met Sloetski en andere Russische politici. In december volgde een tweede onlinebijeenkomst, waaraan meer Europese politici deelnamen. Daarnaast waren Europarlementariërs aanwezig bij Russische evenementen in Sint-Petersburg en Sotsji. Daar ontmoetten sommigen opnieuw Sloetski en namen zij deel aan panels, diners en culturele activiteiten.

De Luxemburgse Europarlementariër Fernand Kartheiser speelde een belangrijke rol in het opzetten van deze contacten. Hij reisde volgens declaratiegegevens vier keer naar Rusland, pleitte voor herstel van de betrekkingen en vindt dat de EU de eisen van Vladimir Poetin moet accepteren omdat Oekraïne de oorlog niet kan winnen. Zijn beroep op dialoog had politieke gevolgen: de conservatieve ECR-fractie zette hem na zijn eerste reis naar Moskou uit. In 2026 ondertekenden Kartheiser en Sloetski tijdens een economisch forum in Sint-Petersburg een verklaring waarin zij het communicatiekanaal tussen Russische en Europese politici prezen. Parlementsvoorzitter Roberta Metsola liet vervolgens onderzoeken of Kartheiser de gedragscode, onder meer rond reisdeclaraties, had overtreden.

De meeste contacten zijn niet of onvolledig geregistreerd. Europarlementariërs moeten ontmoetingen met vertegenwoordigers van niet-EU-landen melden, maar naast Kartheiser hebben slechts twee deelnemers de bijeenkomsten opgegeven. Transparency International noemt dat strijdig met de regels en wijst erop dat overtredingen zelden gevolgen hebben. De betrokken politici zeggen dat zij op persoonlijke titel reisden en alleen een communicatiekanaal wilden openhouden. Duitse en AfD-politici benadrukken dat zij niet namens het Parlement spraken en geen gezamenlijke standpunten met Rusland formuleerden.

Onderzoekers zien de contacten echter als onderdeel van een bredere Russische beïnvloedingsstrategie. Moskou zou bewust politici benaderen die bereid zijn pro-Russische of anti-Oekraïense standpunten te verkondigen. Volgens deskundigen is hun propagandawaarde belangrijker dan hun daadwerkelijke invloed in Brussel: foto’s, uitspraken en ontmoetingen kunnen in Russische media worden gebruikt om de indruk te wekken dat Europese politici zich tegen Oekraïne en het EU-beleid keren. Daarmee versterken de contacten volgens hen zowel de Russische binnenlandse propaganda als de informatieoorlog tegen het Westen.