Russische overheid knijpt internet af en nu hapert zelfs de ambulance
In dit artikel:
De Russische regering verscherpt de greep op het internet, met grootschalige storingen en blokkades die met name grote steden als Moskou, Sint-Petersburg, Jekaterinenburg en Samara treffen. In Moskou zijn de gevolgen het ernstigst: taxiservices en betaalautomaten vallen uit, koeriers- en winkelbedrijven lijden grote verliezen (Kommersant schat circa 1 miljard roebel per dag) en ambulancediensten waren het afgelopen weekend onbereikbaar, wat levensgevaarlijke situaties veroorzaakte.
Veel buitenlandse sites en apps zijn grotendeels ontoegankelijk of zwaar vertraagd; Facebook, WhatsApp, Instagram en YouTube worden geblokkeerd of gestremd en zijn vaak alleen nog via een VPN bereikbaar — al functioneren VPN-diensten steeds slechter. De autoriteiten hanteren een ‘witte lijst’ van toegestane diensten en strekken de blokkades ook naar Telegram, de populaire chatapp van Pavel Doerov met ongeveer 90 miljoen Russische gebruikers. Volgens berichten is zo’n 80 procent van Rusland inmiddels afgesloten van Telegram; experts voorspelden eerder dat Roskomnadzor de app per 1 april volledig uit de lucht zou halen.
Als reactie op de uitval slaan Russen massaal analoge of eenvoudige communicatiemiddelen in — semafoons (piepers), walkietalkies, mp3-spelers en papieren kaarten — omdat mobiel internet en zelfs bellen op veel plekken niet werken. Bedrijvigheid en dagelijkse diensten zoals taxibestellingen raken daardoor ernstig verstoord.
De officiële rechtvaardiging van het Kremlin is veiligheidsgericht: Rusland zegt Oekraïense drones te bestrijden die zouden navigeren via het Russische internet. De Moskouse burgemeester Sergej Sobjanin meldde bovendien een grote onbemande-dronesaanval op Moskou (250 stuks), maar leverde geen bewijs. Andere verklaringen in de samenleving lopen uiteen: van angst bij president Poetin voor interne onrust tot een strategische poging om Russen te dwingen over te stappen op Max, een nieuwe binnenlandse chatapp die naar verluidt toezicht door veiligheidsdiensten mogelijk maakt. Max is onpopulair; ook hooggeplaatste functionarissen en staatsbedrijven tonen wantrouwen en zouden nieuwe simkaarten en telefoons aanschaffen om de app te vermijden — Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov zou daar volgens bronnen toe behoren.
Een parlementslid waarschuwde dat VPN-gebruik binnen een halfjaar actief zal worden aangepakt, wat buitenlandse platforms voor de meeste burgers onbereikbaar zou maken. De politicoloog Dmitri Oresjkin ziet de ontwikkeling als onderdeel van een bredere trend: Rusland beweegt volgens hem richting het model van landen zonder internetvrijheid en probeert daarmee het binnenlandse publieke domein te verstenen om besturing te vergemakkelijken.