Russische kunstenaar en voormalig politiek gevangene mag Nederland niet in
In dit artikel:
De Amsterdamse culturele instelling De Balie had de Russische performancekunstenaar en ex-politieke gevangene Pavel Krisevich (25) uitgenodigd om zijn werk en verhaal te komen presenteren, maar het ministerie van Buitenlandse Zaken weigerde zijn aanvraag voor een tijdelijk visum. Daardoor kan Krisevich niet naar Nederland afreizen en komt zijn geplande optreden niet door.
Krisevich verwierf internationale aandacht met zeer politieke en vaak gevaarlijke performances tegen het Russische regime — onder meer een filmpje waarin hij in boksuitrusting Poetin uitdaagt en een gesimuleerde zelfmoordactie op het Rode Plein — waarvoor hij meerdere malen gevangen zat. Toen hem na 3,5 jaar detentie opnieuw een straf dreigde, vluchtte hij eind 2025 naar Montenegro en smokkelde daaruit circa 2.000 kleine werken mee, gemaakt met schaars materiaal zoals tandpasta, as en zijn eigen bloed op gescheurde lakens.
Het ministerie motiveerde de visumweigering met de vrees dat Krisevich in Europa asiel zou aanvragen: volgens de overheid is terugkeer naar Montenegro onvoldoende gegarandeerd omdat hij daar geen duurzaam verblijf heeft. De Balie-directeur Yoeri Albrecht noemt die beslissing “een onzinnige weigering” en zegt dat de kunstenaar uitsluitend voor de lezing naar Nederland wilde komen; hij waarschuwt bovendien voor een aantasting van artistieke vrijheid.
De tentoonstelling van Krisevich maakt deel uit van Artists Against the Kremlin, een terugkerende presentatie met werk van honderd Russische kunstenaars en naar eigen zeggen de grootste anti-Kremlinexpositie van Europa. De Balie zal de door Krisevich gemaakte lakenlapjes ondanks zijn afwezigheid toch tonen en zoekt naar manieren om hem op afstand alsnog aan het woord te laten.
De zaak past in een grotere reeks gevallen waarin De Balie internationale sprekers misliep door visumweigeringen of beperkingen, zoals bij gevluchte Jezidi-vrouwen en de Turkse journalist Can Dündar. De kwestie roept vragen op over de afweging tussen migratiebeleid en de mogelijkheid van cultureel-politieke uitwisseling.