Russische elite prikt door het imago van Poetin heen en moppert openlijk over de oorlog

In dit artikel:

Binnen de Russische machtselite groeit de onrust nu de oorlog in Oekraïne al ruim vier jaar aansleept en de Russische vooruitgang stokt. Volgens Kremlinwatchers en Ruslandkenners klinkt in Moskou steeds vaker openlijke twijfel over het nut van de invasie, zelfs bij figuren die eerder hard voor de oorlog waren. Onder meer Oleg Tsarjov, Aleksej Tsjadajev en politicoloog Vasily Kasjin waarschuwen dat doorvechten kan uitlopen op een nederlaag of een onhaalbare bezetting, en pleiten voor een staakt-het-vuren of andere koerswijziging.

De verdeeldheid lijkt niet alleen te draaien om de oorlog zelf, maar ook om een machtsstrijd binnen het Kremlin, vooral tussen de presidentiële administratie en de FSB. Een belangrijk twistpunt is de strengere internetcensuur: veiligheidsdiensten zien die als noodzakelijk, terwijl politieke adviseurs vrezen dat de digitale afgrendeling de woede juist vergroot. Daarnaast drukken de militaire kosten en economische schade steeds zwaarder op de vraag of voortzetting van de oorlog nog zinvol is. Een gelekt rapport uit de presidentiële kring zou zelfs adviseren de frontlinie te bevriezen en dat thuis als overwinning te presenteren.

Tegelijk blijven harde nationalisten Poetin aansporen om juist door te vechten, desnoods met extra mobilisatie of zelfs tactische kernwapens. Toch betekent de interne kritiek volgens experts niet dat Poetin de macht kwijt is; wel verliest hij aan aura en onaantastbaarheid. De kern van de boodschap is dat de oorlog de onderlinge spanningen in Moskou vergroot en dat steeds meer insiders zoeken naar een uitweg, zonder dat duidelijk is of Poetin die richting ook zal volgen.