Russisch 'spionagehuis' in hart van Berlijn moet dicht: 'We waren te mild'

In dit artikel:

Na ruim veertig jaar wil Duitsland het Russische Huis in Berlijn sluiten. De aankondiging volgde op berichten van Duitse en Franse veiligheidsdiensten dat Rusland de cultuurinstelling gebruikt voor spionage, en op de vermoedelijke Russische betrokkenheid bij een aanslagpoging met een explosieve drone bij Leipzig. Het Huis bleef vandaag al dicht, maar kan door een opzegtermijn in het Duits-Russische cultuurverdrag waarschijnlijk nog enkele maanden openblijven.

Volgens onderzoek van de Franse inlichtingendienst zou de Russische ambassade een deel van haar activiteiten naar het bijna 30.000 vierkante meter grote pand aan de Friedrichstrasse hebben verplaatst. CDU-politicus Roderich Kiesewetter wijst op de aanwezigheid van ongeveer honderd Russen van wie de werkzaamheden niet duidelijk zijn, verdachte bezoekerscontacten en een opvallend hoog energieverbruik. Dat zou kunnen wijzen op apparatuur met een andere dan culturele functie. De conciërge zegt dat het verbruik komt door airconditioning en ovens voor kooklessen. Ook ligt het Huis naast een onderdeel van het Duitse ministerie voor Digitalisering, al ziet dat geen concreet spionagerisico.

Het Russische Huis ontkent de beschuldigingen en zegt uitsluitend Russische taal en cultuur te bieden, met onder meer taallessen, tentoonstellingen, films, ballet en poppentheater. Bezoekers betreuren de sluiting en vrezen dat Russische kunst en cultuur worden getroffen. Het Huis wordt beheerd door Rossotroednitsjestvo, een agentschap van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken dat sinds 2022 op de EU-sanctielijst staat wegens propaganda en steun aan pro-Russische demonstraties. Ondanks bevroren tegoeden bleef de instelling open dankzij verdragen en afspraken met Rusland. De Duitse regering kreeg jarenlang kritiek omdat ze uit angst voor escalatie niet ingreep; na meerdere Russische hybride aanvallen lijkt die terughoudendheid voorbij.