Rusland-sancties kosten Europa mogelijk miljoenen banen en biljoenen euro's
In dit artikel:
Econoom Philip Pilkington concludeert in een recente analyse dat de door de EU ingestelde sancties tegen Rusland sinds het begin van de oorlog in Oekraïne Europa mogelijk veel meer economisch pijn doen dan Rusland. Volgens zijn berekeningen heeft het blokkeren van Russische invoer – en in het bijzonder het afkappen van goedkope Russische energie – geleid tot sterk hogere energieprijzen, industriële concurrentienadel en mogelijk grote banenverliezen op het continent.
Pilkington stelt dat de Russische oorlogseconomie en binnenlandse consumptie relatief veerkrachtig zijn gebleven, waardoor de beoogde druk op Moskou volgens hem maar beperkt effect sorteert. Tegelijkertijd zagen Europese landen hun afhankelijkheid van duurder vloeibaar aardgas (LNG) toenemen, wat de energiekosten opwaarts dreef. De analyse meldt dat elektriciteitsprijzen voor bedrijven in Europa inmiddels meer dan twee keer zo hoog zijn als in de VS, en dat gasprijzen rond vijfmaal zo hoog liggen.
De hogere kosten vertalen zich volgens de studie naar concrete knelpunten voor huishoudens en bedrijven: ongeveer 20% van de Europeanen kampt met problemen om woningen te verwarmen en circa 25% heeft moeite om energierekeningen op tijd te betalen. Voor de industrie betekent dit hogere productiekosten en verlies van internationale concurrentiekracht. Pilkington verwijst naar onderzoek waaruit blijkt dat een stijging van 10% in elektriciteitsprijzen kan leiden tot een daling van de industriële werkgelegenheid van 1–2% op korte termijn en 6–7% op langere termijn.
Op basis van deze relaties schat de analyse dat de sancties op korte termijn ongeveer 5,4 miljoen banen kunnen kosten in Europa; bij voortduring van de maatregelen kan dat oplopen tot circa 32,3 miljoen banen, waarbij ook de dienstensector indirect zwaar wordt getroffen door krimp in de industrie. Economisch verlies wordt geschat op ongeveer €389 miljard op korte termijn en tot €2,24 biljoen op langere termijn, wat neerkomt op een bijna 12% kleinere Europese economie vergeleken met een situatie zonder sancties.
Pilkington waarschuwt dat de maatregelen daarmee neigen naar wat hij ziet als ernstige economische zelfschade: banenverlies, lagere groei en een verslechterde levensstandaard in Europa, terwijl Rusland minder hard wordt geraakt dan voorzien. Het rapport is modelmatig van aard; de uitkomsten hangen sterk af van aannames over energievoorziening, marktreacties en politiek beleid. Voor beleidsmakers biedt het een scherp gewaagde afweging tussen geopolitieke doelen en binnenlandse economische kosten.