Rusland, Oekraïne en Amerika praten samen over vrede: 'Grondgebied is cruciaal'
In dit artikel:
Tweedaagse vredesgesprekken tussen Rusland en Oekraïne zijn van start gegaan in Abu Dhabi; de eerste gespreksronde is zojuist afgerond. Volgens Oekraïense media, die Amerikaanse bronnen citeren, verliep die eerste bijeenkomst positief, maar inhoudelijke details zijn nog schaars. De Verenigde Arabische Emiraten profileerden zich als gastheer omdat ze aangeven goede betrekkingen met alle betrokkenen te onderhouden.
Centraal in de onderhandelingen staat de toekomst van de Donbas: Loehansk is vrijwel geheel onder Russische controle, terwijl Oekraïne in Donetsk nog strategisch belangrijke bolwerken vasthoudt. Het Kremlin houdt vast aan de eis dat Oekraïense troepen zich uit de Donbas terugtrekken; Kyiv weigert daar echter mee toe te geven, wat een snelle oplossing onwaarschijnlijk maakt. De afgelopen officiële top tussen beide delegaties vond plaats in de zomer van 2025 in Istanbul, waar toen vooral gevangenruilregelingen werden getroffen.
De Verenigde Staten pleiten voor een gedemilitariseerde zone langs de frontlinie, met de suggestie van een vrije economische zone in dat gebied — de precieze invulling daarvan blijft onduidelijk. President Trump toonde zich vooraf voorzichtig optimistisch en sprak recent in Davos met president Zelensky; de VS en Oekraïne hebben intussen in grote lijnen afgesproken Oekraïne na een overeenkomst veiligheidsgaranties te verlenen. Amerikaanse technologie, zoals drones, zou gebruikt kunnen worden om naleving van een akkoord te monitoren.
Oekraïense waarnemers zijn sceptisch: oud-minister Volodymyr Ohryzko beschuldigt Rusland ervan de onderhandelingen te rekken zonder werkelijk vredesintenties. Analist Vitaly Portnikov verwacht dat een van de onderwerpen een wederzijdse stop op aanvallen op energiesystemen zal zijn — Rusland zou moeten stoppen met aanvallen op Oekraïense energie-infrastructuur, en Oekraïne met acties tegen Russische olietankers en raffinaderijen. Ook Russische staatsmedia anticiperen dat energieaanvallen op de agenda staan.
De context is urgent: de Russische bombardementen hebben grote schade aangericht aan Oekraïens elektriciteitsnet en veel burgers zitten in de kou; de CEO van het grootste Oekraïense energiebedrijf waarschuwde voor een naderende humanitaire crisis. Tegelijk voert Kyiv gerichte aanvallen uit op Russische energieopslagplaatsen en bezette stroomvoorzieningen, waardoor recent honderdduizenden mensen zonder stroom kwamen te zitten.