Ruimtetelescoop ziet enorme kraamkamer van planeten in hamburger-vorm: 'Heel bijzonder'

donderdag, 25 december 2025 (08:44) - De Volkskrant

In dit artikel:

De Hubble-ruimtetelescoop heeft recent een planetenstelsel in wording vastgelegd dat ongeveer veertig keer groter is dan ons zonnestelsel. In tegenstelling tot een rustig, geleidelijk ontstaan laat de waarneming zien dat de vorming allesbehalve vredig verloopt: er treden heftig dynamische processen op.

De foto illustreert hoe gas en stof op grote schaal worden herschikt en waarschijnlijk door botsingen, sterke stromingen en zwaartekrachtinteracties tot planetenconcentraties samensmelten. Dergelijke directe beelden van vroege planetenstelsels zijn zeldzaam en geven onderzoekers waardevolle informatie over hoe variabel en chaotisch planeetvorming kan zijn, en waarom stelsels sterk in grootte en structuur van elkaar verschillen.

De observatie onderstreept ook de rol van Hubble in het bestuderen van de geboorte van sterren en planeten: met zijn resolutie en gevoeligheid kan de telescoop grootschalige structuren in protoplanetaire schijven detecteren die anders onopgemerkt blijven. De bevindingen helpen wetenschappers modelleren welke omstandigheden leiden tot verschillende soorten planeten en systemen, en geven context aan de grote diversiteit die we in exoplanetenstelsels waarnemen.