Rosse buurt 10 jaar dicht. De dealers en dames zijn al lang weg. Maar lopen we écht speciaal om voor dit stukje Groningen?
In dit artikel:
Tien jaar nadat de rosse buurt in het A‑kwartier werd gesloten, bestaat de Vishoek/Hoekstraat/Muurstraat in Groningen nog steeds uit een mengeling van historische charme en verloedering. Waar de gemeente in 2016 groots beloofde dat het gebied opnieuw levendigheid, horeca, gezinnen en vergroening zou krijgen, is veel van die ambitie blijven steken in plannen en discussies. De sluiting van de raamprostitutie op 1 januari 2016 heeft de zichtbare criminaliteit en drugsoverlast deels verdrongen, maar heeft niet automatisch geleid tot het bruisende stadsdeel dat bewindslieden voor ogen hadden.
Wie: bewoners en ondernemers (zoals sieradenmaakster Francis van Dijk, sinds 2000 in de Hoekstraat) ervaren de buurt als aantrekkelijk en vol potentie, maar gefrustreerd door stilstand. Lokale politici en de gemeente zeggen dat de overlast is afgenomen en dat de situatie nu vergelijkbaar is met andere binnenstedelijke woongebieden. Probleempartijen zijn onder meer nalatige pandeigenaren, met name Gjalt Huisma uit Twijzel, die vier panden bezit en volgens omwonenden niet snel tot opknappen overgaat. De gemeente meldt onderhandelingen met Huisma en een toezegging dat de gevels aangepakt worden, maar bewoners wachten nog op uitvoering.
Wat: decennialang concentreerde raamprostitutie zich in dit middeleeuwse stratenpatroon; na de sluiting verdwenen veel van de zichtbare prostituees en daarmee ook deels de dealers. Toch blijven vervallen panden, leegstand en verwaarloosde gevels het straatbeeld kleuren — soms juist naast karaktervolle pakhuizen (zoals Hamburg en Amsterdam) die toeristen aantrekken. Bij één pand, bekend van de vroegere pooierspraktijken rond ‘Blauwe Leo’, lijkt de tijd stil te hebben gestaan: genummerde peeskamers en jarenlange steigers op de bovenverdieping zijn zichtbaar gebleven.
Wanneer: het dieptepunt in recente jaren was de moord op Maryana Lenarova op 8 januari 2013; de vergunning voor raamprostitutie werd op 1 januari 2016 ingetrokken. In 2018 zette de gemeente leegstand op de kaart met dreigingen van boetes; er komt een nieuwe leegstandsverordening in 2026 om handhaving te versterken.
Waar: de drie straten liggen in het historische A‑kwartier, ontstaan langs de oude stadsmuur. De Vishoek mondt uit op de Hoge der A, een fotogeniek deel van Groningen met historische bezienswaardigheden — waaronder het kunstwerk van Anne Wenzel dat de vrouwen herdenkt die het beeld van de buurt hebben bepaald. Elders in de stad, zoals de Nieuwstad, bestaat prostitutie nog; de tippelzone aan de Bornholmstraat werd geopend in 1998 en gesloten in 2019.
Waarom: de gemeente wilde de wijk transformeren van een verloederd en onveilig gebied naar een aantrekkelijk, aanloopgebied voor binnenstadbezoekers. Die ambitie botst met praktische problemen: eigenaren die panden laten verpauperen, beperkte juridische instrumenten tegen leegstand (tot de nieuwe verordening) en een woningmarkt die juist schreeuwt om benutbare binnenstadwoningen. Bewoners missen de reuring die soms juist ook sociale verbinding en zichtbaarheid bood; anderen, vooral jongere bewoners zoals student Jesper, zien potentie en zouden graag meer levendigheid en bezette woningen zien.
Toestand nu: minder zichtbare overlast en meer veiligheid dan in de jaren met raamprostitutie en openlijke handel, maar ook minder straatleven dan gehoopt. Sommige bewoners missen de dagelijkse ontmoetingen die er vroeger waren; anderen willen juist de buurt laten zien zoals die nu is: historisch, fotogeniek en geschikt om in te wonen. Kunst, erfgoed en karaktervolle gebouwen bieden aanknopingspunten voor vernieuwing, maar zonder daadkrachtige aanpak van eigendomsverwaarlozing en snelle inrichting van leegstaande woonruimte blijft de transformatie traag.
Kortom: de rosse buurt is veiliger dan ten tijde van raamprostitutie en dealers, maar de belofte van een springlevend, groen en aantrekkelijk stadsdeel is nog niet vervuld. De komende jaren — met nieuwe leegstandsregels en eventuele renovaties door eigenaren — zullen bepalend zijn voor of het A‑kwartier eindelijk de gezichtskleur terugkrijgt die de gemeente en veel bewoners nastreven.