Rosita (71) uit Warffum leerde gebarentaal voor de wetenschap en de gezelligheid. 'Je bent een bofkont als je mee mag doen'
In dit artikel:
Het UMCG onderzoekt of het leren van gebarentaal sociale isolatie en cognitieve achteruitgang bij ouderen met beginnend gehoorverlies kan tegengaan. Neurowetenschapper Eleanor (Ellie) Harding organiseert daarvoor groepsactiviteiten zoals een koor en een twaalf weken durende basiscursus gebarentaal voor mensen van 60-plus met beginnend gehoorverlies; de proefgroep volgde de cursus afgelopen najaar in Haren en sloot af met een presentatie in LUHU, het dovencafé in Groningen. De studie loopt door tot eind 2027 en zoekt in totaal 40 deelnemers én een controlegroep die niet meedoet.
Deelnemer Rosita Kenter (71) vertelt dat ze de basis van gebaren kent en het vooral leuk vond: nieuwe dingen leren, nieuwe mensen ontmoeten en gesprekken aanknopen met dove dorpsgenoten. Zij draagt sinds twee jaar een gehoorapparaat en herkent dat veel leeftijdsgenoten zich kunnen terugtrekken omdat ze niet alles goed meekrijgen of last hebben van harde, schelle geluiden. Volgens Kenter helpt leren omdat het nieuwe verbindingen in de hersenen legt — iets wat veroudering mogelijk kan vertragen.
De lessen werden gegeven door dove docent Linda Koning. Ze benadrukt dat gebarentaal niet simpelweg woorden vertalen is maar een eigen grammatica en veel simultane informatie (handen, gezichtsuitdrukking, lichaam, blik) vereist; cursisten vinden het vaak lastig om in beelden te denken in plaats van in woorden. De cursus kende momenten zonder gesproken taal: “Er werd twee uren lang helemaal niet gesproken,” aldus een deelnemer, wat de concentratie bevorderde.
Harding vraagt van deelnemers bereidheid om vragenlijsten in te vullen en deel te nemen aan cognitieve en luistertests. Geïnteresseerden (60-plus, beginnend slechthorend) kunnen zich melden via oudiojoy@rug.nl. De studie hoopt te tonen of sociale en leerzame activiteiten zoals gebarentaal en koorzang bijdragen aan beter sociaal en cognitief welzijn bij ouderen met gehoorverlies.