Roofvogels en windturbines: verschillen in vlieggedrag verklaren verschillen in aanvaringsrisico

In dit artikel:

Windenergie is belangrijk voor de energietransitie, maar windturbines vormen een risico voor roofvogels. Een Frans-Nederlands promotieonderzoek bracht daarom het vlieggedrag van zes soorten in kaart: grauwe, blauwe en bruine kiekendief, buizerd, rode wouw en slangenarend. In vijftien gebieden in Nederland, België, Luxemburg, Frankrijk, Duitsland en Zweden werden 280 volwassen broedvogels met GPS-zenders gevolgd.

Het risico op een aanvaring hangt vooral af van de hoeveelheid tijd die vogels vliegen en van de hoogte waarop zij dat doen. Grauwe kiekendiefmannetjes vlogen gemiddeld 8,3 uur per dag, tegenover 1,7 uur voor buizerdmannetjes. Buizerds, rode wouwen en slangenarenden vlogen echter veel vaker op rotorhoogte, tussen 32 en 200 meter. Daardoor brachten rode wouwen en slangenarenden, die zowel veel vlogen als vaak in de gevarenzone kwamen, 3,6 tot 6,4 keer meer tijd op rotorhoogte door dan kiekendieven en buizerds. Vooral rode wouwen blijken daarmee kwetsbaar; in Duitsland worden zij vaak als slachtoffer onder windturbines gevonden.

Ook de afstand tot het nest speelt een belangrijke rol. Vrouwtjes bleven bij alle soorten dichter bij het nest dan mannetjes, terwijl buizerds de kleinste leefgebieden hadden en slangenarenden en grauwe kiekendieven de grootste. De gevoeligheid voor aanvaringen verschilt daardoor per soort en verandert afhankelijk van de afstand tot het nest. Windturbines verder van broedlocaties plaatsen kan het risico aanzienlijk beperken.

De onderzoekers willen de methode uitbreiden naar meer soorten, zodat een ranglijst van hun gevoeligheid ontstaat. De resultaten kunnen helpen bij de locatiekeuze, inrichting en maatregelplanning van windparken. Met de online tool Wind4Birds kunnen ontwikkelaars en overheden verschillende turbineposities en -groottes vergelijken en zo het aanvaringsrisico voor roofvogels beperken.