Roodborsttapuit in de lift, zelfs op het boerenland

In dit artikel:

De roodborsttapuit is een van de grootste succesverhalen onder Nederlandse broedvogels: sinds 1990 is de populatie ongeveer verachtvoudigd. Zelfstandig onderzoeker Herman van Oosten onderzocht van 2023 tot en met 2025 hoe de soort zich voortplant op de heide van Planken Wambuis en in het agrarische Wageningse Binnenveld.

Op Planken Wambuis brachten de vogels in alle drie de jaren genoeg jongen groot om de populatie te laten groeien. In het Binnenveld lag het broedsucces in twee van de drie jaren onder dat noodzakelijke niveau. De populatie kan daar volgens Van Oosten toch toenemen doordat roodborsttapuiten mobiel zijn en vanuit natuurgebieden naar het boerenland trekken. De Veluwe fungeert mogelijk als brongebied, terwijl het agrarische gebied zonder voortdurende aanvoer van vogels niet zelfstandig in stand blijft.

Waarom de soort zo sterk vooruitgaat, is nog niet zeker. Mogelijk heeft de roodborsttapuit een voordeel doordat hij minder insecten nodig heeft dan vergelijkbare soorten, zoals de tapuit. Van Oosten ziet geen overtuigend bewijs dat de opwarming van het klimaat de belangrijkste oorzaak is.

In het boerenland broeden de vogels vooral in beschutte sloot- en greppelkanten en gebruiken ze paaltjes als uitkijkpost om insecten te vangen. Intensief maaien en het verwijderen van die beschutting vergroten de kwetsbaarheid voor predatie. Van Oosten adviseert daarom greppels te behouden en licht te laten verruigen; daarvan kunnen ook andere soorten profiteren.