Rol Jelle Postma lijkt uitgespeeld na nieuw broddelonderzoek

In dit artikel:

Minister van Binnenlandse Zaken Pieter Heerma (CDA) laat de werkwijze onderzoeken van zes organisaties die de overheid inschakelt voor onderzoek naar onder meer buitenlandse beïnvloeding en bedreigingen voor de democratie. Aanleiding is een kritisch artikel van EW Magazine van 23 september over Justice for Prosperity (JfP) en verwante stichtingen.

JfP werd opgericht door voormalig AIVD-medewerker Jelle Postma. De organisatie presenteert zich als deskundige op het gebied van ondermijnende dreigingen en verborgen netwerken en wordt regelmatig door de reguliere media geraadpleegd. In een recent onderzoek stelde JfP dat het X-account van de Russische ambassade in Den Haag propaganda verspreidt en dat media, politici en opiniemakers die boodschap versterken. Daarbij richtte de stichting zich onder meer op Jan Bennink, opiniemaker en podcastmaker bij Ongehoord Nederland, die volgens JfP tientallen berichten van de ambassade had geretweet.

Bennink bevestigt dat hij dergelijke berichten deelt, maar zegt dat hij daar nooit geheimzinnig over heeft gedaan en dat er geen aanwijzingen zijn voor financiële banden met Rusland. Volgens hem bevatte het onderzoek geen nieuwe informatie en was het vooral bedoeld om hem en Ongehoord Nederland te beschadigen. Hij vindt dat JfP slechts het aantal retweets heeft geteld en noemt de beschuldiging dat hij rechtstreeks Kremlin-doelen dient ongefundeerd.

EW Magazine trok niet alleen de conclusies van JfP in twijfel, maar ook die van vergelijkbare organisaties, waaronder Stichting Weerbare Democratie, Democratie Monitor en Voor Ons Nederland. Volgens het tijdschrift bestaan er financiële en operationele banden tussen sommige stichtingen. Deskundigen bekritiseerden vooral de onderzoeksmethoden en bewijsvoering. Hoogleraar staats- en bestuursrecht Wim Voermans zei dat de basis voor bepaalde conclusies onduidelijk is. Onderzoeksjournalistiekhoogleraar Nikki Sterkenburg stelde dat zij dergelijke onderzoeken als journalistiek of wetenschappelijk werk zou afkeuren.

Eerder onderzoek van journalist Willem Koert stelde eveneens vragen bij de financiering, opdrachtgevers en onafhankelijkheid van JfP. Volgens hem doet de organisatie nauwelijks veldonderzoek en baseert zij haar rapporten vooral op openbare bronnen. Daarbij zou JfP vooral zoeken naar informatie die vooraf gekozen hypotheses over extreemrechtse netwerken bevestigt, terwijl tegenstrijdige aanwijzingen buiten beeld blijven.

Tijdens een Kamerdebat over buitenlandse beïnvloeding vroeg BBB-fractievoorzitter Henk Vermeer welke controle het ministerie uitoefent op organisaties die het zelf inschakelt. Heerma erkende dat de kwaliteit van hun werk niet altijd voldoende lijkt en kondigde een beoordeling van zes organisaties aan, waaronder JfP. Bennink verwacht daarom dat Postma minder snel als expert in talkshows zal worden uitgenodigd.