Roemenië overweegt artikel 4 van de NAVO aan te roepen na Russische aanval op flatgebouw
In dit artikel:
Vrijdagochtend sloeg een Russische oorlogsdrone neer op een woongebouw in Galați (Roemenië), met aanzienlijke schade als gevolg. Twee mensen raakten gewond — een 52‑jarige vrouw en haar 14‑jarige kind met brandwonden — en tientallen bewoners moesten worden ontruimd. Pogingen om het toestel uit de lucht te halen slaagden niet: twee F‑16’s, een helikopter en een Amerikaans antidrone‑systeem konden de drone niet onderscheppen. Volgens brigadegeneraal Maxim was een interceptie te gevaarlijk vanwege het lage vluchtprofiel boven dichtbevolkt gebied en de risico’s van neerstortende brokstukken; bovendien mocht Roemenië geen munitie richting Oekraïens luchtruim afvuren, waar de drone vandaan zou zijn gekomen.
Het incident is de eerste keer dat er slachtoffers vallen na eerder al meerdere gevallen van drones die op Roemeens grondgebied terechtkwamen. Roemeense analisten waarschuwen dat dit deel lijkt uit te maken van een breder patroon van Russische drone‑activiteit waarmee de reactie van de NAVO wordt getest. NAVO‑secretaris‑generaal Mark Rutte stelde na overleg met de Roemeense president dat het bondgenootschap bereid is op elk stukje geallieerd grondgebied te reageren en de paraatheid tegen dreigingen zoals drones te versterken.
Diplomatiek bevestigde de Roemeense minister van Buitenlandse Zaken dat het toestel een Geran‑2 (Russisch van makelij) was; de Russische ambassadeur in Boekarest werd op het matje geroepen. De Europese Commissievoorzitter veroordeelde de aanval en noemde het een nieuwe overschrijding van een rode lijn. Roemenië overweegt volgens de New York Times een beroep op artikel 4 van het NAVO‑verdrag — een zeldzame stap die een overleg tussen leden afdwingt wanneer de nationale veiligheid in het geding is. Artikel 4 kan leiden tot verdere gezamenlijke maatregelen en is de gebruikelijke voorloper van artikel 5, de clausule die collectieve verdediging regelt.
Binnen Roemenië bestaat verdeeldheid over toeschrijving en motieven: sommige burgers eisen meer bewijs dat Rusland verantwoordelijk is, terwijl veiligheidsdeskundigen wijzen op gerichte desinformatie die Oekraïne de schuld geeft om zo NAVO‑inmenging te forceren. Die narratieven worden versterkt door Russische propaganda en door politieke krachten met een anti‑Oekraïense houding; de extreemrechtse AUR en verwante partijen beschikken momenteel over een aanzienlijk parlementair gewicht. De aanval valt samen met een periode van politieke onzekerheid in Roemenië: het kabinet viel begin mei en vormting van een nieuw bestuur is gaande, een situatie waarin anti‑Oekraïense partijen proberen hun invloed uit te breiden.
Extra context: de Geran‑2 is afgeleid van dezelfde kamikaze‑drones die in het Oekraïne‑conflict veelvuldig zijn gebruikt. Een Roemeense oproep aan de NAVO om het voorval te behandelen weerspiegelt de vrees dat escalatie of grensoverschrijdende incidenten het conflict kunnen verbreden naar NAVO‑gebied.