Roelof Salomons: de rekening van energiesubsidie komt als een boemerang terug

In dit artikel:

Roelof Salomons, chief investment strategist bij BlackRock Nederland, waarschuwt dat het Midden-Oostenconflict – na covid en de oorlog in Oekraïne – de derde grote aanbodschok van dit decennium veroorzaakt. De directe gevolg: oplopende energieprijzen en daarmee een reëel risico op stagflatie (lage groei, hoge inflatie). Hoewel hij denkt dat deze schok waarschijnlijk tijdelijk is, hangt alles af van hoe beleidsmakers reageren.

In 2022 trok Europa massaal steunmaatregelen uit de kast: naar schatting €651 miljard om huishoudens en bedrijven te compenseren; ook Nederland deed mee met prijsplafonds, lagere accijnzen en subsidies. Die tijdelijk ogende hulp verborg de rekening alleen maar: de kosten komen terug via overheidsfinanciën of hogere prijzen. Bovendien kan ruimhartige compensatie tweede-ronde-effecten uitlokken: hogere lonen en blijvend hogere prijzen die verwachtingen kantelen en inflatie verankeren.

Centrale banken zitten in een lastig parket. De inflatie stijgt door de aanbodschok, maar veel bestuurders zien die stijging als tijdelijk en voelen de verleiding om af te wachten. Dat kan gevaarlijk zijn; uitstel van verkrapping is alleen onschadelijk als er geen loon-prijsspiraal ontstaat. Tegelijk is de beschikbare ruimte op begrotingen kleiner geworden: nieuwe steun moet worden terugbetaald.

Salomons' advies: steun waar strikt noodzakelijk, maar uitsluitend gericht en tijdelijk. Een aanbodprobleem los je niet op met algemene subsidies; massale gratis compensatie bestaat niet en vergroot het risico op permanente inflatoire effecten en toekomstige fiscale lasten.