Rode Kruis zet zich al schrap voor een roerig El Niño-jaar

In dit artikel:

Het Rode Kruis voert nu al maatregelen uit om de verwachte, sterke El Niño in 2026–2027 op te vangen, omdat het fenomeen voorspelbaar is en veel later dit jaar tot extreem weer kan leiden. De hulporganisatie richt zich vooral op kwetsbare regio’s in Afrika, Azië en Amerika en brengt onder meer voedsel, drinkwater en hygiënepakketten naar risicogebieden. Daarnaast investeert men in weerbaarheid: boeren krijgen droogtebestendige zaden, vooraf geselecteerde gezinnen ontvangen contante steun om dure voedselprijzen op te vangen, en in Zambia zijn meer dan honderd gezondheidstechnici opgeleid om waterkwaliteit te testen; er worden ook waterzuiveringstabletten verspreid.

Directeur Harm Goossens van het Nederlandse Rode Kruis benadrukt dat voorkomen het grootste effect heeft: tijdige voorbereiding kan voorkomen dat extreem weer uitgroeit tot een grote humanitaire ramp. Fleur Monasso van het klimaatcentrum van het Internationale Rode Kruis: “Voorkomen kan levens redden en geld besparen.” Voorbeelden uit eerdere El Niño’s tonen dat gerichte steun zoals contante uitkeringen en bevoorrading van vee met water mensen helpt om niet dieper in de problemen te raken.

Weermodellen kunnen een El Niño ongeveer een half jaar van tevoren signaleren, aldus het KNMI. Het verschijnsel ontstaat door temperatuurafwijkingen in de Stille Oceaan en geeft vaak vanaf september toenemende hitte in tropische gebieden, met een piek rond december; effecten kunnen doorlopen tot in de lente. Het Joint Research Centre van de Europese Commissie verwacht een mogelijk uitzonderlijk sterke El Niño, en klimaatverandering versterkt de gevolgen ervan.

De gevolgen kunnen groot zijn: droogte tijdens groeiseizoenen in landen als Soedan en Zuid-Soedan kan oogsten doen mislukken, in Somalië en Bangladesh wisselen droogte en zware overstromingen elkaar af, en wereldwijd kan de economische schade in de biljoenen euros lopen. Europa ondervindt relatief beperkte effecten; Nederland krijgt na sterke El Niño’s vaak een natter voorjaar.