Net als voetballer Eriksen draagt Rob een levensreddend apparaat in zijn borst

In dit artikel:

Deense voetballer Christian Eriksen, die vijf jaar geleden tijdens het EK in Kopenhagen een hartstilstand overleefde en sindsdien een ICD heeft, greep tijdens de interland tegen Oekraïne gisteren in de 65e minuut naar zijn borst en zakte in elkaar. De Deense voetbalbond meldt dat het naar verwachting goed met hem gaat en dat hij waarschijnlijk snel het ziekenhuis verlaat.

Het verhaal van de Nederlandse patiënt Baijens illustreert waarom zo’n ICD vaak levensreddend is. Hij ontdekte in 2012 dat hij een erfelijke genafwijking had waarvoor familieleden ernstige hartritmestoornissen kregen. Omdat er 50 procent kans was dat hij die afwijking droeg — en dat zonder ingrijpen zijn kans op een fatale hartstilstand voor zijn 50e zeer groot zou zijn — liet hij preventief een ICD implanteren. Hij en één van zijn zussen bleken drager te zijn.

Een ICD (Implanteerbare Cardioverter Defibrillator) wordt onder de huid geplaatst en signaleert abnormaal snelle of chaotische ritmes. Het apparaat probeert eerst het ritme te normaliseren met kleine stroompjes die patiënten vaak niet voelen; als dat onvoldoende is volgt een krachtige schok die meestal na één of twee keer effectief is en een hartstilstand voorkomt.

Na de operatie hervatte Baijens zijn actieve leven (mountainbiken, surfen, skiën), maar in 2018 kreeg hij een reeks van hartstilstanden: in drie uur tijd zeven keer, waarbij zijn ICD negenmaal een schok gaf om hem te reanimeren. Dat vergde veel herstel — zowel lichamelijk als mentaal — en maakte hem bang voor hoge hartslagen tijdens inspanning. Hij gebruikt sindsdien bescherming van Vitalbeat over het implantaat om beschadiging bij valpartijen te voorkomen. Zijn laatste incident vond in 2023 plaats tijdens vakantie in Frankrijk; sindsdien is het rustig gebleven, maar de onzekerheid blijft.

Onderzoek van Amsterdam UMC en Cardiologie Centra Nederland eerder dit jaar liet zien dat smartwatches kunnen helpen bij het opsporen van hartritmestoornissen; in dat onderzoek werden de gegevens van 400 patiënten geanalyseerd. Zowel de verhalen van Eriksen als Baijens onderstrepen dat ICD’s cruciaal kunnen zijn voor mensen met levensbedreigende ritmestoornissen — en dat nazorg, bescherming en monitoring belangrijk zijn voor kwaliteit van leven.