RIVM wil meer EU- en WHO-sturing bij gezondheidscrises

In dit artikel:

Het RIVM waarschuwt in een nieuw, in opdracht van VWS opgesteld rapport dat desinformatie, afnemend vertrouwen in vaccinaties en toenemende druk op internationale samenwerking grote bedreigingen vormen voor de volksgezondheid in de komende tien jaar. Het instituut pleit daarom voor nauwere afstemming tussen Nederland, de Europese Unie en wereldorganisaties zoals de WHO.

De timing maakt het rapport politiek gevoelig: het verschijnt kort nadat gevoelige RIVM-stukken over het coronatoegangsbewijs openbaar werden, en vlak na een bezoek van minister Sophie Hermans aan een WHO-centrum in Berlijn dat zich richt op vroege signalering van uitbraken en pandemische paraatheid. Volgens het RIVM moeten gezondheidscrises niet alleen nationaal worden aangepakt, omdat infecties, medicijntekorten en pandemieën grensoverschrijdend zijn.

Opvallend is dat het rapport gezondheid breder benadert dan alleen ziekte en zorg. Ook informatie, gedrag en vertrouwen worden als beleidsvraagstukken gezien. Critici vrezen dat dit ruimte geeft aan meer sturing op wat burgers geloven of delen over vaccins en crisismaatregelen. Daarnaast wijst het rapport op digitale gezondheidsstandaarden en internationale verificatiesystemen, die voortbouwen op de infrastructuur van het Europese coronacertificaat.

Het RIVM erkent tegelijk dat zulke risicoschattingen gebaseerd zijn op expertoordelen en dus geen harde feiten zijn. Daardoor draait de discussie niet alleen om voorbereiding op nieuwe uitbraken, maar vooral om de vraag hoeveel invloed internationale organisaties in een volgende gezondheidscrisis moeten krijgen.