Rikus Spithorst komt op voor ov-reizigers: 'Als AH zo met zijn klanten omgaat, gaan we naar Jumbo'

In dit artikel:

Rikus Spithorst, voorzitter van belangenclub Maatschappij Voor Beter OV, rijdt zelf gemiddeld zo’n acht keer per week met tram en bus in Amsterdam en gebruikt die dagelijkse ervaringen — plus meldingen van sympathisanten — om vervoerders aan te spreken op fouten. Zijn belangrijkste klacht: het Amsterdamse openbaar vervoer is onbetrouwbaar en reizigers worden te vaak in onzekerheid gelaten, vooral door falende reizigersinformatie en gebrekkige uitvoering.

Spithorst wijst op concrete voorbeelden: trams die aangekondigd worden maar niet komen, te korte treinen waardoor reizigers de aansluiting missen, machinisten die afwezig zijn en foutieve afschrijvingen van ov-chipkaarten. Volgens hem compenseren vervoerders reizigers weinig of niet; de juridische positie van de reiziger is zwak doordat het Burgerlijk Wetboek (artikel 8:108) bepaalt dat reizigers geen aanspraak hebben op vergoeding bij wanprestatie van het vervoerbedrijf. Dat maakt volgens Spithorst de reiziger de "schlemiel" onder consumenten: wie door falend vervoer schade lijdt — bijvoorbeeld het missen van een vlucht — blijft vaak met de kosten zitten.

Hij erkent dat het werk van vervoerders complex is, maar vindt niet dat dat een vrijbrief is om fundamentele zaken slecht te regelen. Vervoersbedrijven gedragen zich soms als monopolisten die niet genoeg verantwoordelijkheid nemen, aldus Spithorst: “de basics” zouden veel vaker op orde moeten zijn. Wanneer problemen optreden, pleit hij voor streng optreden en meer druk op partijen als GVB en NS, en hij zegt bereid te zijn misstanden publiek te maken om veranderingen af te dwingen.

Maatschappij Voor Beter OV bestaat sinds 2010, opgericht nadat Spithorst weg moest bij Rover na een landelijke rel over een column. Hij benadrukt dat zijn organisatie bewust geen subsidie wil van overheid of vervoerders, juist om onafhankelijk te blijven — daarom beschrijft hij zijn club als de “Aldi” van reizigersbelangen: klein, zuinig en kritisch. De achterban telt ongeveer zevenhonderd sympathisanten; het bestuur is minimalistisch en de operationele kosten zijn laag.

Spithorst profileert zich als iemand die hard kan zijn in inhoudelijke kritiek maar vriendelijk blijft in de omgang. Vervoerders noemen hem soms een lastige tegenstander, maar hij benadrukt dat hij nooit vals beschuldigt en dat zijn doel simpel is: beter openbaar vervoer en meer rechten en duidelijkheid voor reizigers. In de ideale situatie zou hij zijn organisatie opheffen, zegt hij, maar zolang GVB en andere vervoerders structureel tekortschieten blijft hij de vinger op de zere plek leggen.