Rijwielterrorist Theodora vast in de verdeel-en-heers-file

In dit artikel:

De columnist gebruikt het beeld van een verkeerschaos om te betogen dat politieke leiders en economische elites de samenleving bewust verdelen: terwijl zij zichzelf beschermen en hun bezit veiligstellen, worden arbeiders, mensen met een migratieachtergrond, gehandicapten en LHBTI+ groepen weggezet als tegengestelden in cultuur- en identiteitsdebatten. Wat als strijd om normen en veiligheid wordt verkocht — genderneutrale toiletten, “integratie”-retoriek, angst voor buitenlandse invloeden — is volgens de auteur vooral een rookgordijn dat afleidt van structurele problemen zoals uitbuiting op de werkvloer, slechte arbeidsomstandigheden en falend klimaatbeleid.

Wie deze spelletjes spelen? Rechtspopulisten, gevestigde partijen en donornetwerken, maar ook internationale rechtse influencers en financiële belangen die politieke agenda’s sponsoren. De auteur noemt voorbeelden uit binnen- en buitenland om te laten zien dat hetzelfde patroon overal terugkomt: culture wars, anti-intellectuele retoriek en soms buitenlandse financiers die beleidsrichtingen mee bepalen. Tegelijk worden concrete economische keuzes — zoals staatssteun aan grote bedrijven — gepresenteerd als onvermijdelijke noodzaak, terwijl de gevolgen voor werknemers worden gebagatelliseerd.

Het waarom is duidelijk: verdeeldheid werkt in het voordeel van wie al macht en kapitaal bezit. Door slachtoffers van neoliberaal beleid tegen elkaar uit te spelen, blijven sociale, ecologische en arbeidsrechtelijke problemen onopgelost. De arbeider die letterlijk lichamelijk kapot gaat van het werk, de schoonmaker die door taalbarrières geen vakbond bereikt, de zieke die wordt weggezet als ‘kostenpost’ — zij zijn geen prioriteit zolang afleidende debatten de aandacht monopolizeren.

De oproep van de schrijver is zowel kritisch als strategisch: stop met het netjes achter de piketpaaltjes van verdeel-en-heers te blijven staan en richt de woede en verontwaardiging op de échte overtreder — de spookrijders in de top van de samenleving die al jaren door rood rijden zonder boete. In bredere zin wordt aangemoedigd om solidariteit tussen verschillende groepen te herstellen, zodat sociale en ecologische problemen gezamenlijk kunnen worden aangepakt in plaats van het ene onrecht tegen het andere uit te spelen.

Kortom: de tekst waarschuwt dat culturele afleidingsmanoeuvres functioneren als politiek instrument om economische en ecologische macht te consolideren. Wie dat doorziet kan volgens de auteur de rekening weer bij de ware verantwoordelijken leggen en collectief voor echte verandering strijden.